Bill Wall’s Chess Encyclopedia, 1999 g.
(30.nastavak)
F
Farma (Farm)
1949.godine 125.000 igrača takmičilo se za šampionat kolektivnih farmi SSSR-a.
Otac modernih šahovskih (Father of Modern Chess)
Nadimak Aron Nimzovič.
Ferantes, Đovani (Ferrantes, Giovanni)
Urednik italijanskog mjesečnog šahovskog časopisa L’Italia Scacchistica 46 godina (1946. do 1992. godine). Preminuo je 1995. godine.
Fers
Srednjovjekovni tip kraljice koja može da se pomjera samo za jedno polje duž bilo koje od svojih 4 dijagonala i nema ortogonalnog kretanja.
FIDE
Međunarodna šahovska federacija, ili svjetska šahovska federacija, osnovana je 1924. godine od strane Pjera Vinsenta iz Francuske. Aleksandar Rueb bio je prvi predsjednik FIDE. 15 osnivačkih zemalja bilo je: Argentina, Belgija, Kanada, Čehoslovačka, Finska, Francuska, Velika Britanija, Holandija, Mađarska, Italija, Poljska, Rumunija, Španija, Švajcarska i Jugoslavija. Danas postoji 156 zemalja članica, što ovu organizaciju čini drugom po veličini u svijetu u pogledu broja zemalja članica (samo fudbal ima više članica). Sovjetski Savez je pristupio FIDE 1947. godine, ali tek nakon što je Španija, osnivač FIDE, bila izbačena iz ove federacije. FIDE je jednom razmatrala mogućnost osnivanja fonda za penzionisane i siromašne šahovske majstore.
Fild, Ted
Sponzor njujorške etape svjetskog šahovskog prvenstva 1990. godine između Kasparova i Karpova. Produkovao je filmove Three Men and a Baby, Cocktail, Outrageous Fortune i Class Action. Kupio je Panavision za 52,5 miliona dolara, a prodao ga za 150 miliona.
Film
Prvi put šah se pojavio na filmu u sceni iz The Wishing Ring 1914. godine. Prvi film koji se u potpunosti bavio šahom bio je Chess Fever, snimljen u Moskvi 1925. godine, a glavnu ulogu imao je Kapablanka.
Fajn, Ruben (1914-1993) (Fine Reuben)
Jedan od najboljih šahista u SAD-u tokom 1930-ih. Osvojio je prvo mjesto na 23 od 27 važnih turnira u svojoj šahovskoj karijeri. Tokom Drugog svjetskog rata bio je zaposlen u Mornarici, gdje je računao gdje bi neprijateljske podmornice mogle izroniti na osnovu prostorne vjerovatnoće. Takođe je bio prevodilac i govorio je francuski, španski, italijanski, holandski, jidiš i njemački jezik. Kasnije je istraživao japanske kamikaze napade. Napustio je šah kako bi postao psihoanalitičar.
Firdausi (934-1020)
Jedan od najvećih pjesnika Persije. Godine 1011. završio je veliki epski spjev Šahname (Shah-nameh, „Knjiga kraljeva“), koji je opisivao istoriju šaha. Ova monumentalna poema pisana je 35 godina i sadrži 60.000 stihova. To je jedini predislamski izvor koji daje detaljne informacije, uključujući i nazive šahovskih figura. Poemu je predstavio sultanu Irana, ali je zauzvrat dobio mizernu nagradu. U znak protesta, Firdausi je bacio novac i otišao u Afganistan.
Prvo-drugo mjesto (First-Second)
Prvi put kada su šahisti iz SAD-a zauzeli prvo i drugo mjesto na nekom međunarodnom turniru bilo je na Portimao međunarodnom turniru u Portugalu. Leri Evans osvojio je prvo mjesto, dok je Norman Vajnštajn bio drugi.
Fišer, Robert (1943- )
Najmlađi američki šahovski šampion svih vremena (14 godina), treći najmlađi velemajstor u istoriji (15 godina, 6 mjeseci i 1 dan) i najmlađi kandidat za titulu svjetskog prvaka (15 godina). Fišer je jednom odustao od turnira jer je u njemu učestvovala žena (Liza Lejn, šampionka SAD-a). Njegov IQ bio je preko 180.
Za pobjedu nad Spaskim u revanš meču Fišer–Spaski II u Jugoslaviji 1992. godine dobio je 3,65 miliona dolara. Kasnije je živio u Budimpešti i izgubio interesovanje za klasičan šah.
Godine 1962. izjavio je: „Žene su slabići. Mogu dati figuru konja for svakoj ženi na svijetu!“ Njegov rejting performans protiv Larsena 1971. godine bio je 3060 nakon pobjede 6-0.
Godine 1970. pobijedio je na Blitz turniru vijeka u Herceg Novom, Jugoslavija, sa rezultatom 19 poena iz 22 partije. Nakon turnira, iz sjećanja je rekonstruisao sve poteze iz svojih 22 partije, uključujući više od 1.000 poteza.
Godine 1981. uhapšen je u Pasadeni pod sumnjom za pljačku banke. Kasnije je napisao knjigu pod naslovom I WAS TORTURED IN THE PASADENA JAILHOUSE (Bio sam mučen u zatvoru u Pasadeni).
Godine 1956, tada 13-godišnji Bobi Fišer pobijedio je Donalda Birna briljantnom žrtvom dame. Ova partija je nazvana „Partija vijeka“.
Donald Birn – Bobi Fišer, Njujork (Rozenvald), Rd 8, 17. oktobar 1956.
Grinfeldova odbrana
- Nf3 Nf6
- g3 g6
- Nc3 Bg7
- d4 0-0
- Bf4 d5
- Qb3 dxc4
- Qxc4 c6
- e4 Nbd7
- Rd1 Nb6
- Qc5 Bg4
- Bg5 Na4
- Qa3 [12. Nxa4 Nxe4]
12… Nxc3 - bxc3 Nxe4!
- Bxe7 Qb6
- Bc4 Nxc3
- Bc5 Rfe8+
- Kf1 Be6!
- Bxb6 Bxc4+
- Kg1 Ne2+
- Kf1 Nxd4+
- Kg1 Ne2+
- Kf1 Nc3+
- Kg1 axb6
- Qb4 Ra4
- Qxb6 Nxd1
- h3 Rxa2
- Kh2 Nxf2
- Re1 Rxe1
- Qd8+ Bf8
- Nxe1 Bd5
- Nd3 Ne4
- Qb8 b5
- h4 h5
- Ne5 Kg7
- Kg1 Bc5+
- Kf1 [36. Kh1 Ra1+ 37. Kh2 Bg1+ 38. Kh3 Na7]
36… Ng3+ - Ke1 Bb4+
- Kd1 Bb3+
- Kc1 Ne2+
- Kb1 Nc3+
- Kc1 Rc2#
0-1
Pozicija poslije 17.Kf1
Pozicija poslije 37.Ke1
Fišerov šahovski sat
Osmišljen da eliminiše vremensku oskudicu dodjeljujući vrijeme na početku partije i dodajući minut nakon svakog poteza. Sat je patentirao Bobi Fišer 1988. godine (#4,884,255) i korišćen je u revanš meču Fišer-Spaski u Jugoslaviji.
Fišerov random šah (Fischerandom Chess)
Pokušaj Bobija Fišera da stvori novu varijantu šaha. Piouni se postavljaju normalno, ali se bijele figure nasumično raspoređuju duž prve linije, uz uslov da kralj mora biti između dva topa. Crne figure se zatim postavljaju kao u ogledalu figura bijelog. Primjenjuju se normalna pravila rokade.
Fišer, Regina Vender (1913- ) Fischer, Regina Wender
Majka Bobija Fišera, rođena u Švajcarskoj. Tokom Drugog svjetskog rata radila je kao zakivač u fabrici odbrambene industrije, kasnije je postala učiteljica u osnovnoj školi, registrovana medicinska sestra i ljekar. Od 1933. do 1938. studirala je medicinu na Prvom moskovskom medicinskom institutu u Sovjetskom Savezu, ali njena diploma nije bila priznata u Sjedinjenim Američkim Državama. Godine 1960. vezala se za kapiju Bijele kuće u znak protesta zbog odbijanja vlade da pošalje šahovski tim u Istočnu Njemačku. Godine 1968, u 55. godini, stekla je medicinsku diplomu na Univerzitetu Fridrih Šiler u Istočnoj Njemačkoj.
-Nastaviće se-