V. I. Linder, I. M. Linder
Šahovska enciklopedija
Moskva, AST • Astrel, 2004
ILJF I PETROV o šahu
13.novembra 1987. g. list „Knjižnoje obozrenije“, najavljujući materijal posvećen dvojici brilijantnih sovjetskih satiričara Ilji Iljfu (1897–1937) i Jevgeniju Petrovu (1902–1942), pisao je:
„U Engleskoj su podigli spomenik Šerloku Holmsu, u Francuskoj – d’Artanjanu i Megreu, u SAD – Tomu Sojeru i Heku Finu (dodajmo ovom popisu: u Španiji – Don Kihotu i Sanču Pansi – V. i I. Linderi)… Ako se kod nas ikada podigne spomenik književnom junaku, to bi morao biti Ostap Bender.“
I krajem 20. vijeka u prijestonici Kalmikije – Elisti – pojavio se ne samo spomenik književnom junaku Ostapu Benderu kao simbolu preduzimljivosti, snalažljivosti, smjele mašte i ostvarivanja ideje u životu, nego je, posebno povodom Svjetske šahovske olimpijade (1998), izgrađen i grad Čes-Siti – ostvarenje sna vasjukinskih ljubitelja šaha iz besmrtnog romana I. Iljfa i J. Petrova „Dvanaest stolica“.
Spomenik junaku romana I. Iljfa i J. Petrova „Dvanaest stolica“ Ostapu Benderu u Elisti
Simultanka velemajstora Ostapa Bendera i njegovo predavanje Vasjukincima, opisani u poglavlju „Međuzvjezdani šahovski kongres“, predstavljaju remek-djelo svjetske književnosti. Navodimo dva odlomka u kojima je Ostap Bender oslikavao blistave perspektive budućeg grada Vasjuki u slučaju organizovanja međunarodnog turnira.
„… Zasljepljujuće perspektive otvorile su se pred vasjukinskim ljubiteljima. Granice sobe su se proširile. Trule zidove konjušnice srušilo je vrijeme i umjesto njih u plavo nebo uzdigla se staklena tridesettrospratna palata šahovske misli. U svakoj njenoj sali, u svakoj sobi, pa čak i u liftovima koji su jurili gore-dolje, sjedili su zamišljeni ljudi i igrali šah na umjetnički obrađenim tablama…
Mramorne stepenice spuštale su se ka plavoj Volgi. Na rijeci su stajali okeanski parobrodi. Žičarama su se u grad penjali rumeni stranci, šahovske dame, australijski poklonici indijske odbrane, Indijci u bijelim turbanima, pristalice španske partije, Nijemci, Francuzi, Novozelanđani, stanovnici sliva rijeke Amazona i, zavidni Vasjukincima – Moskovljani, Lenjingrađani, Kijevljani, Sibirci i Odesiti…
Automobili su se u kolonama kretali među mramornim hotelima. Ali evo – sve se zaustavilo. Iz luksuznog hotela „Slobodni pješak“ izašao je svjetski prvak Hose Raul Kapablanka i Graupera. Okruživale su ga dame. Policajac, odjeven u specijalnu šahovsku uniformu (pantalone na kockice i slonovi na epoletama), ljubazno je salutirao…
… Moj projekat garantuje vašem gradu nečuveni procvat proizvodnih snaga. Zamislite šta će biti kada se turnir završi i kada svi gosti odu. Stanovnici Moskve, pritisnuti stambenom krizom, pohrliće u vaš veličanstveni grad. Prijestonica se automatski premješta u Vasjuke. Ovdje dolazi vlada. Vasjuki se preimenuju u Nju-Moskvu, Moskva – u Stare Vasjuke. Lenjingrađani i Harkovljani škrguću zubima, ali ništa ne mogu učiniti. Nju-Moskva postaje najelegantniji centar Evrope, a uskoro i čitavog svijeta.
– Čitavog svijeta!!! – zastenjali su zaprepašteni Vasjukinci.
– Da! A kasnije i vasione. Šahovska misao, koja je okružni gradić pretvorila u prijestonicu zemaljske kugle, pretvoriće se u primijenjenu nauku i izumiti načine međuzvjezdanog saobraćaja. Iz Vasjuka će poletjeti signali ka Marsu, Jupiteru i Neptunu. Veza sa Venerom postaće jednako laka kao putovanje iz Ribinska u Jaroslavlj. A tamo, ko zna, možda će za osam godina u Vasjukima biti održan prvi u istoriji svemira međuzvjezdani šahovski kongres!“
Ovaj fantastični projekat, kao i čitavo poglavlje, bio je nadahnut prvim Moskovskim međunarodnim turnirom održanim 1925. godine, koji je u zemlji izazvao pravu „šahovsku groznicu“.
ILJUMŽINOV Kirsan Nikolajevič (rođ. 1962), predsjednik Međunarodne šahovske federacije (FIDE, od 1995), prvi predsjednik Republike Kalmikije (Ruska Federacija, od 1993).
Kirsan se, kao i njegov stariji brat Vjačeslav, od djetinjstva bavio šahom, nastupao na takmičenjima i stekao zvanje kandidata za majstora. Završio je Moskovski državni institut za međunarodne odnose (MGIMO) i počeo da radi kao upravnik jedne sovjetsko-japanske firme, a ubrzo je postao krupan biznismen. Godine 1990. izabran je za poslanika Vrhovnog sovjeta RSFSR, a 1993. za predsjednika Republike Kalmikije.
Nije zaboravljao ni šah, shvatajući njegovu ulogu u životu društva. U vezi s raspadom SSSR-a, šahovska takmičenja na ruskom nivou našla su se pod prijetnjom otkazivanja, pa je Kirsan preuzeo na sebe finansiranje i organizaciju prvenstava zemlje u Elisti.
Podrška šahu u Rusiji od strane krupnog političara i biznismena ostavila je snažan utisak u šahovskom svijetu, i u novembru 1995. Kirsan Iljumžinov izabran je za šestog predsjednika FIDE.
Pokazao je veliku aktivnost u pronalaženju sponzora radi podizanja ugleda FIDE i razradio njenu novu strategiju. U Elisti je, zahvaljujući njegovim naporima, šah uveden u sistem školskog obrazovanja; tamo je održano još nekoliko prvenstava Rusije u muškoj i ženskoj konkurenciji, meč za prvenstvo svijeta FIDE Karpov – Kamski (1995), naredna Svjetska olimpijada (1998), a izgrađen je i šahovski grad Siti-Čes. Uspio je da organizuje i sprovede, uz učešće više od stotinu najjačih šahista svijeta, četiri prvenstva FIDE po nokaut-sistemu.
Međutim, taj sistem je narušio vjekovnu tradiciju prema kojoj, počev od Štajnica, svjetski prvak predstavlja najjačeg šahistu planete, a titular koja se dobija u meču (u klasičnom šahu!) s najdostojnijim izazivačem. Na kraju su u svijetu postojala dva prvaka. Koji je od njih pravi? Poslije dugih sporova i nesuglasica, K. Iljumžinov je, pokazavši političku fleksibilnost, postigao kompromis s G. Kasparovom i V. Kramnikom i na sastanku u Pragu 6. maja 2002. potpisao „Rezoluciju o ujedinjenju šahovskog svijeta“, čija jedna tačka glasi: „Proces ujedinjenja treba da dovede do toga da se pojavi jedinstveni svjetski prvak, koji će biti zvanično priznat od strane FIDE.“
Predsjednik FIDE ulaže značajne napore da se šah uvrsti u program Olimpijskih igara. Iljumžinov takođe posvećuje veliku pažnju razvoju ženskog i dječjeg šaha.
(Nastaviće se)