Moskva, 2005.
PENTALA HARIKRIŠNA
Indija – drevna i legendarna zemlja – smatra se i postojbinom šaha. Međutim, dugo vremena indijski šahisti nisu se posebno isticali i nisu ostvarivali značajne sportske rezultate. Tek tridesetih godina 20. vijeka na šahovskom nebu Evrope kratko je zasjao kao meteor, boraveći nekoliko godina u Engleskoj, tajanstveni Sultan-Han, a 1962. godine učesnik međuzonskog turnira kandidata u Stokholmu bio je međunarodni majstor Manuel Aaron.
Ali tada se pojavio pravi šahovski biser, genijalni Viswanathan Anand (rođen 1969. godine), koji je, ušavši u elitu, odmah počeo da igra jednu od glavnih uloga u svjetskom šahu, nedvosmisleno pokazavši svoje ambicije za šahovski tron, a 2000. godine osvojio je titulu FIDE svjetskog prvaka (po nokaut sistemu). Odmah nakon toga u Indiji je nastao pravi šahovski bum.
Ako se prije 1989. godine u Indiji smatralo znakom dobre šahovske organizacije da se tokom godine održi jedan međunarodni turnir i da se pozovu nekoliko velemajstora iz inostranstva za predavanja i simultanke, kasnije su se prioriteti promijenili. To je u velikoj mjeri bilo povezano s tim što je za sekretara Sveindijske šahovske federacije izabran P. T. Ummer Koya. To je čovjek istinski posvećen šahu, koji mu posvećuje svu svoju energiju, snagu i vrijeme. Čak je i svoju djecu nazvao po poznatim šahistima (sin Nigel – po Shortu, kćerka Nona – po Gaprindašvili).
U različitim dijelovima Indije počeli su da se održavaju lokalni turniri, koji su ponekad okupljali i do četiri stotine učesnika. U mnogim gradovima počele su da se organizuju šahovske škole, klubovi i sekcije, kao i pripreme mladih šahista i turniri. Ponekad pripreme za mlade talente traju po tri do četiri mjeseca: prelazeći iz grada u grad, djeca slušaju predavanja kvalifikovanih stručnjaka i velemajstora i igraju turnire. U mnogim lokalnim novinama postoje šahovske rubrike. Šahovske emisije se prikazuju i na televiziji. Veoma je popularan šahovski časopis „Chess Mate“, koji je još osnovao Manuel Aaron, koji je i sam stekao titulu međunarodnog majstora.
Zbog toga nije iznenađujuće što je u Indiji izrasla čitava plejada talentovane šahovske omladine. Najprije se istakao Krishnan Sasikiran (rođen 1981. godine), koji solidno nastupa na velikim međunarodnim takmičenjima. Godine 2004. Sasikiran je zauzeo treće mjesto (po dodatnim kriterijumima) na prestižnom otvorenom turniru u Dubaiju, a zatim je igrao na popularnom turniru u Wijk aan Zee, gdje je osvojio drugo mjesto iza Aleksandra Morozeviča. Na svom kontu ima i niz sjajnih pobjeda protiv vodećih svjetskih šahista.
Ali ako je Sasikiran već izašao iz juniorske dobi, drugi talentovani indijski šahista Pentala Harikrišna (rođen 1986. godine) još nekoliko godina može nastupati u omladinskim takmičenjima. On nesumnjivo napreduje u majstorstvu, poboljšava svoje rezultate, a njegov rejting se postepeno približava 2600.
Šahom se Pentala počeo baviti sa pet godina. Njegov djed je veoma volio ovu drevnu igru i zato je naučio unuka njenim pravilima. Dječak je već prvu partiju pobijedio svog djeda! Nakon toga je prepoznat kao talenat i odmah je upisan u šahovsku sekciju. Prvi uspjesi došli su prilično brzo. Harikrišna je sve više i više zavolio novu igru – bio je potpuno zaljubljen u šah.
Prvi put se Harikrišna istakao još na svjetskim prvenstvima za dječake do 10 i 12 godina. Godine 1998. na Svjetskoj dječjoj šahovskoj olimpijadi u Istanbulu igra dvanaestogodišnjeg Pentale ostavila je veoma dobar utisak.
HARIKRIŠNA (Indija) – BOTEZANU (Moldavija)
1c4 Sf6 2. Sc3 e5 3. g3 Lb4 4. Lg2 L:c3 5. b:c3 0–0 6. e4 c6 7. Db3 Sa6 8. Se2 Te8 9. 0–0 Sc5 10. Dc2 d5 11. e:d c:d 12. La3 Sa6 13. c:d Sc5 14. d4 Lg4 15. Te1 Da5 16. Db3 Tad8 17. Lb2 Sce4 18. d:e T:e5 19. Sd4 T:e1+ 20. T:e1 Se6 21. Te5 S:d4 22. c:d Le6 23. D:b7 D:a2 24. L:d5 L:d5 25. De7 Tf8 26. La3 Db1+ 27. Te1 Tb8 28. Lb4. Crni predaje.
Sa 15 godina Harikrišna je ušao u reprezentaciju Indije i počeo da učestvuje na velikim međunarodnim takmičenjima, uključujući i Šahovsku olimpijadu u Bledu (2002). Zajedno sa Sasikiranom i Aleksejem Barsovom (Uzbekistan) pobijedio je na tradicionalnom Božićnom turniru u Hastingsu (decembar 2001 – januar 2002). Njegovi omiljeni šahisti su Fischer i Anand, a njihovim partijama se Pentala posebno divi.
Svoje šahovsko znanje mladić uglavnom razvija kroz knjige i praksu. Posljednjih nekoliko godina mnogo radi i sa kompjuterom, što takođe daje rezultate.
Njegov trener, međutim, savjetuje da se s tim ne pretjeruje.
„Na neki način sam imao sreće – uhvatio sam sam vrh šahovskog buma u zemlji – kaže Harikrišna. – A s obzirom na to koliko država sada pokazuje interes za šah, mogu da izdržavam porodicu.“
U aprilu 2004. Harikrišna i Sasikiran solidno su nastupili na prestižnom open turniru u Dubaiju. Osvojivši po 6,5 poena iz 9 partija, ušli su u grupu igrača koji su podijelili mjesta od drugog do trinaestog. Po dodatnim kriterijumima Sasikiran je bio treći, a Harikrišna peti.
Na 1. juli 2004. godine, 18-godišnji velemajstor Pentala Harikrišna zauzimao je deveto mjesto na listi najjačih juniora svijeta.
Na prvenstvima Indije u posljednje vrijeme dvije godine zaredom pobjeđivao je Sasikiran. I 2002. i 2003. godine Harikrišna je bio drugi. Godine 2004. Pentala je zauzeo treće mjesto.
(Nastaviće se)