Ivan Belenko, Forbes Sport
Fudbaleri pretvaraju ljubav prema šahu u investicije
Među korisnicima Chess.com-a nalaze se i profesionalni fudbaleri. Legenda Liverpula Mohamed Salah igra šah gotovo svakog dana, mnogo vremena na platformi provodi vezista Arsenala Martin Edegor, kao i napadač Bajerna Hari Kejn, dok se najjačim igračem smatra napadač Sporting Kanzas Sitija Dejan Joveljić.
Srbin ima potvrđeni međunarodni FIDE rejting od 2217 poena u klasičnom šahu — nivo kandidata za majstora. Godine 2023. Joveljić je nastupio na Evropskom prvenstvu u brzopoteznom šahu u Zagrebu, osvojivši solidnih 6 od 13 mogućih poena protiv profesionalnih šahista.
Poznati španski trener Pep Gvardiola poznat je po interesovanju za šah. Tokom pauze u karijeri 2012. godine u Njujorku se sastao sa Garijem Kasparovom. Bivši svjetski prvak govorio mu je o ulozi koncentracije i radu pod ekstremnim psihološkim pritiskom.
Za sadašnjeg trenera Mančester Sitija Enca Maresku veza između fudbala i šaha postala je čak i tema posebnog istraživanja. Tokom školovanja u trenerskom centru Koverčano napisao je diplomski rad pod naslovom „Fudbal i šah“.
Američki krilni napadač Milana Kristijan Pulišić toliko je posvećen šahu da ga je Chess.com iskoristio kao model za jednog od botova protiv kojih posjetioci sajta mogu da igraju.
Sinergiju dvije discipline naglašava i demonstraciona partija koju je 2018. godine defanzivac Liverpula Trent Aleksander-Arnold odigrao u Mančesteru protiv Magnusa Karlsena. Fudbaler je imao pet minuta za čitavu partiju, dok je šampion svijeta imao samo jedan minut. Trentov tim je koristio sistem za praćenje pogleda, bilježeći pokrete očiju norveškog velemajstora.
Defanzivac je izgubio u 17. potezu, ali sama partija bila je zanimljiva manje zbog rezultata, a više zbog pokušaja da se pronađu zajednički mehanizmi donošenja odluka u dvije discipline. Kasnije je igrač isticao da i na terenu i za šahovskom tablom mnogo toga zavisi od sposobnosti stalnog skeniranja prostora, brzog procjenjivanja mogućnosti i predviđanja poteza protivnika.
Za neke predstavnike fudbalske industrije šah je prestao da bude samo intelektualni hobi.
U proljeće 2026. godine zvijezda Mančester Sitija Erling Haland postao je strateški investitor projekta Norway Chess, jednog od najvećih šahovskih projekata u Norveškoj. Zajedno sa biznismenom Mortenom Borgeom, napadač je osnovao kompaniju Chess Mates, koja je dobila značajan udio u Norway Chessu i finansira pokretanje novog globalnog šahovskog takmičenja Total Chess World Championship Tour (TCWCT).
Od 2027. godine serija bi trebalo da objedini četiri turnira u različitim gradovima, a učesnici će se boriti za titulu apsolutnog šampiona u čak tri discipline — klasičnom šahu, rapidu i blicu. Minimalni godišnji nagradni fond najavljen je u iznosu od 2,7 miliona dolara.
Halandova investicija bila je dio većeg priliva kapitala. U aprilu je Norway Chess održao dodatnu rundu finansiranja vrijednu 10 miliona dolara, nakon koje je vrijednost kompanije procijenjena na 35 miliona dolara. U projekat je uložio i jedan od najtrofejnijih skijaša svijeta, Johanes Klebo.
Za šahovsku industriju učešće sportista tog nivoa važno je ne samo zbog novca: oni sa sobom donose publiku koja možda ranije uopšte nije pratila šahovske turnire.
(Uskoro nastavak)