Ivan Belenko, Forbes Sport
Pike ulaže u šah, Karlsen u fudbal
U ljeto 2026. godine bivši fudbaler Barselone Žerar Pike otišao je još korak dalje. Pike se od djetinjstva bavi šahom, a postao je strateški akcionar FYERS American Gambits — franšize Global Chess League — zajedno sa zvijezdom indijskog kriketa Ravichandranom Ašvinom.
Za Pikea to nije prvo iskustvo preoblikovanja tradicionalnog sporta: nakon završetka karijere pokrenuo je medijsku ligu Kings League i druge projekte kroz svoj holding Kosmos.
Global Chess League, koju su osnovali indijski IT gigant Tech Mahindra i FIDE, okuplja franšize sa međunarodnim sastavima i oslanja se na model poznat iz velikog profesionalnog sporta. Na primjer, u sastavu ekipe American Gambits nastupaju olimpijski šampion iz 2022. godine Javohir Sindarov i trostruka svjetska prvakinja u blicu Bibisara Asaubaeva.
„Ove investicije dolaze u trenutku šireg napora da se šah iz tradicionalne društvene igre pretvori u globalni sportski proizvod kroz stvaranje franšiznih liga, digitalnog sadržaja, sponzorstava i striming platformi“, navodi Reuters.
Veza između dvije industrije tu se ne završava. Ako fudbaleri u šahu vide novu sportsku imovinu, fudbalski treneri već dugo proučavaju samu logiku igre, koja razvija sposobnost brzog analiziranja prostora, pronalaženja mogućnosti i predviđanja poteza protivnika.
Među prvima koji su šah direktno uključili u pripremu fudbalera bio je grčki PAOK, koji je još 2013. godine u program svoje akademije uveo treninge sa šahovskim trenerom.
Danas se, zahvaljujući naprednim tehnologijama, ovaj pristup značajno promijenio. Norveški VR startap Be Your Best je 2020. godine ponudio igračima da treniraju stalno skeniranje prostora prije nego što prime loptu. U virtuelnom okruženju fudbaler mora za nekoliko sekundi da procijeni položaj saigrača i protivnika, zapamti dobijene informacije i izabere narednu akciju. Prema podacima same kompanije, devet nedjelja redovnog treninga omogućilo je da se učestalost skeniranja kod igrača njemačke reprezentacije do 16 godina u prosjeku poveća za 28 odsto. Ovaj servis koristili su, između ostalih, fudbaleri i akademija Borusije Dortmund, navodi The Athletic.
Savremeni vrhunski fudbaleri uvode šahovsku kulturu u fudbal ne samo putem tehnologije, već i kroz društvene inicijative. Godine 2026. vezista Arsenala Ebereči Eze pokrenuo je zajedno sa Chess.com-om šahovski program u svojoj bivšoj školi u Griniču. Sportista, koji se dugo bavi šahom, finansirao je osnivanje kluba i međškolsku ligu, a školi je donirao komplete tabli, figura i elektronskih satova. Učenici su dobili i pristup obrazovnim materijalima Chess.com-a.
Ova finansijska i kulturna razmjena funkcioniše i u suprotnom smjeru: dok fudbaleri promovišu šah, najveći intelektualci planete ulaze na teritoriju fudbalskog biznisa.
Dobar primjer je Magnus Karlsen — veliki navijač madridskog Reala, koji i sam redovno igra fudbal na amaterskom nivou. Čak je bio registrovan za norveški klub Framp.
U decembru 2019. godine velemajstor je zauzeo prvo mjesto na svjetskoj rang-listi Fantasy Premier League, nadmašivši više od 7,2 miliona učesnika.
A prije dvije godine šahovski genije uložio je novac u američku kompaniju TOCA Football, koja razvija tehnološke trening-centre i privukla je oko 100 miliona dolara investicija. U projekat su takođe ulagali Hari Kejn i Rio Ferdinand.
(Kraj)