V. I. Linder, I. M. Linder
Šahovska enciklopedija
Moskva, AST • Astrel, 2004
SIMAGIN Vladimir Pavlovič (1919–1968), međunarodni velemajstor (1962). Trener Vasilija Smislova i Aleksandra Kotova. Šahovski teoretičar i novinar.
Vladimiru je rano umro otac, pa je njega i brata odgajala majka. Dječaka su odlikovali ne baš snažno zdravlje, kratkovidost, strast prema književnosti i ljubav prema muzici. Susret sa šahom doživio je kao upoznavanje sa potpuno drugim svijetom – i zavolio ga je strastveno, za cijeli život.
Već 1935. bio je igrač treće kategorije, a ubrzo je stekao i prvu kategoriju, kao i njegov drug Vasilij Smislov.
Tokom ratnih godina Simagin je radio kao tokar po 12 sati dnevno. Prvi veliki uspjeh postigao je na prvenstvu Moskve (1946), gdje je zauzeo drugo mjesto, a već naredne godine postao je prvak glavnog grada, pobijedivši u meč-turniru Davida Bronštajna i Grigorija Ravinskog.
Originalni talenat, maštovitost, borbenost, potraga za novim putevima u teoriji, odnos prema šahu kao umjetnosti i strast prema analizi – to su glavne osobine šahiste Simagina. Mnogima su njegove originalne ideje djelovale suprotno zdravom razumu. Tim povodom je jednom rekao: „Moj stil nazivaju ‘stilom krive puške’, aludirajući na to da težim nepravilnoj igri. Da, ponekad svojim potezima dajem protivniku šanse, ali takve koje nije lako iskoristiti za tablom.“
Zbog toga je „kriva puška“ Simagina često pucala bez promašaja. Ostvario je značajne sportske uspjehe: više puta je osvajao prvenstva Moskve i društva „Spartak“, pobjeđivao na međunarodnim turnirima u Cinovicu (1965), Varni (1966) i Sočiju (1967). Sedam puta je učestvovao u finalu prvenstva SSSR-a, a bio je i prvak SSSR-a u dopisnom šahu (1963–1964).
Tokom niza godina Simagin je bio trener Smislova, koji je u šahu najviše cijenio logiku. Možda mu je upravo zato, za svestrano usavršavanje – i kao sparing-partner i u teorijskoj pripremi – bio potreban tako originalan šahista kakav je bio V. Simagin.
U nizu otvaranja – Grinfeldovoj odbrani, Sicilijanskoj i Holandskoj odbrani, Stauntonovom gambitu i Daminom gambitu – Simagin je razvio originalne sisteme i varijante koje nose njegovo ime. Prema svjedočenjima savremenika, kada se Simagin upoznao s bivšim svjetskim prvakom Maksom Eveom, Holanđanin je bio dobro upućen u njegova zanimljiva istraživanja otvaranja.
Tek u 43. godini Simagin je dobio titulu velemajstora.
Kao istinski umjetnik šaha, ostavio je bogato stvaralačko nasljeđe, prije svega veličanstvene partije.
„Dosljedno vođena partija, završena lijepom kombinacijom – to je moj šahovski ideal“, pisao je Simagin u knjizi „Najbolje partije“. Među njima je uvijek izdvajao pobjedu nad L. Štajnom na 8. prvenstvu SSSR-a (1961), koja je nagrađena za ljepotu.
Simagin – Štajn
Moskva, 1961
28. prvenstvo SSSR-a
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Bg5 e6 7.f4 h6 8.Bh4 Qb6 9.Qd2 Qxb2 10.Rb1 Qa3 11.Bxf6 gxf6 12.Be2 h5 13.0–0 Nd7 14.Kh1 Qc5 15.Rf3 Be7 16.Rh3 h4 17.f5 Nb6 18.Nd1 Nc4 19.Qc3 Ne5 20.Qb2 b5 21.Ne3 Bd7 22.c3 Rc8 23.Rc1 Bd8 24.Qb3 Ke7 25.Qd1 Bb6 26.Qf1 Qa3 27.Rd1 Rxc3 28.fxe6 fxe6 29.Ndf5+ Kd8 30.Nxd6 Rf8 31.Rxh4 Rxe3 32.Rh8 Rxh8 33.Qxf6+ Kc7 34.Qxe5 Kc6 35.Nxb5 Qc5 36.Rd6+ Kb7 37.Rxd7+ Kc8
38.Rc7+! Qxc7 39.Nxc7 Rxh2+ 40.Qxh2 Rxe2 41.Qh8+ Kxc7 42.Qc3+ Kb7 43.Qc4 Re1+ 44.Kh2 Bc7+ 45.Kh3 Rh1+ 46.Kg4 Rh2 47.Kf3 Rh6 48.Qb4+ Kc6 49.Qc3+ Kb7 50.Qb2+ Kc8 51.Qg7 Rh5 52.Qg8+ Kb7 53.Qxe6 Ra5 54.g4 1–0
Susret prijatelja u Moskvi tokom turnira 1955. godine. S desna na lijevo: velemajstori Vladimir Simagin, Aleksandar Kotov i češki međunarodni majstor Karel Opočenski.
SIMENON o šahu
Složena analiza zločina na neki način podsjeća na analitički proces u šahovskoj igri. Ovu ideju je razradio u jednom od svojih detektivskih psiholoških romana o policijskom komesaru Megru poznati francuski pisac Žorž Simenon (1903–1989).
U njegovom djelu „Megre i pošteni ljudi“ (1961) igra šaha se misteriozno povezuje sa nerazjašnjenim okolnostima ubistva gospodina Žoselena, suvlasnika fabrike kartona.
Roman počinje tako što, kasno uveče po povratku iz pozorišta, supruga i ćerka Žoselena pronalaze ga ubijenog u fotelji pored šahovskog stola. Na tabli su još stajale figure „kao da je partija prekinuta“. Muž ćerke, dječiji ljekar Fabr, priznao je da je te večeri zaista igrao šah sa Žoselenom. Ali u 10 sati i 15 minuta napustio je kuću zbog hitnog poziva. I tu počinju složena istraživanja okolnosti ubistva. Na prvi pogled, „sve indicije“ djelovale su protiv Fabra. Komesar policije razmatra različite verzije.
„Megre je pokušao da zamisli scenu: dvojica muškaraca za šahovskom tablom, tihi i ozbiljni, kao svi šahisti tokom igre; u nekom trenutku doktor ustaje i ide ka komodi, u čijoj fioci leži automatski pištolj… Megre je odmahnuo glavom. Nešto nije u redu. Nije mogao da zamisli Fabra kako se okreće prema tastu držeći prst na obaraču.“
Zaista, tokom istrage sumnje prema Fabru su se pokazale neutemeljenim. Kao što je objasnio porodični ljekar Laru, „oni su se međusobno poštovali. Žoselen se, može se reći, ponosio svojim zetom, a uz to su dijelili zajedničku strast prema šahu“. Sumnje Megrea su se na kraju pokazale tačnim. Nakon dugih istraživanja, utvrđeno je da ubistvo Žoselena nije počinio Fabr, nego osoba koja je dobro poznavala ubijenog i koja je upala u kuću dok je Fabr bio odsutan. Ta osoba bila je brat gospođe Žoselen, koji je od sestre i zeta pokušavao da iznudi novac.
Šahovski motivi u djelima Simenona nisu bili slučajni. Evo šta je pisac napisao jednom od autora ove knjige 1971. godine, odgovarajući na tri pitanja:
- „Najprivlačnije u šahu mi se čini to što je broj problema koji se pojavljuju tokom partije i načina njihovog rješavanja praktično beskonačan.“
- „Šahista nisam naročito dobar. Ranije sam više vremena posvećivao šahu, a sada igram samo sa svojim jedanaestogodišnjim sinom.“
- „ Šah će se uvijek igrati, posebno u Rusiji. Ali, generalno govoreći, bojim se da život, koji postaje sve užurbaniji, neće pružiti mir potreban za vođenje dugih partija.“
(Nastaviće se)