Vsevolod Alfredovič Rauzer (16. oktobar 1908 – 29. decembar 1941, Lenjingrad) bio je sovjetski šahista, dvostruki prvak Ukrajine, učesnik prvenstava SSSR-a i šahovski teoretičar.
Početak šahovskog puta
Vsevolod Rauzer rođen je 16. oktobra 1908. godine.
„U tim davnim godinama začelo se naše prijateljstvo s Vsevolodom Rauzerom. Iz njegovih priča saznao sam da je 1924. godine došao u Kijev. Prije toga živio je u Rostovu na Donu, a još ranije u Kislovodsku. Nisam se udostojio da saznam gdje je rođen“, prisjećao se poznati majstor Aleksandar Konstantinopoljski.
Roditelji
Zahvaljujući istraživanjima istoričara Vadima Fajbisoviča, utvrđeno je da je Vsevolodova majka bila rođena Kijevljanka i da je veliki dio Rauzerovog života, prije preseljenja u Lenjingrad, bio povezan s tim gradom. Identitet njegovog oca nije utvrđen, ali je Vsevolod u svim dokumentima navodio njemačku nacionalnost.
Izgled
Vsevolod Rauzer imao je sive oči, svijetlu kosu i visoko čelo. Bio je toliko blijed da je, prema riječima pisca Jefima Lazareva, izgledao „gotovo kao albino“. Ostavljao je utisak čovjeka koji ne pripada ovom svijetu.
Prvi uspjesi
Šah je naučio da igra kada je imao deset godina, a samo pet godina kasnije, sa petnaest godina, objavio je svoj članak u sovjetskom listu Izvestija.
Godine 1929. prvi put je učestvovao na prvenstvu SSSR-a. Tokom turnira napunio je devetnaest godina.
Svakodnevica na poslu
Vsevolod Rauzer radio je kao kurir u državnom finansijskom odjeljenju u Kijevu. Zbog svoje izuzetne rasejanosti i potpune neprilagođenosti svakodnevnom životu izvan šaha, taj skromni posao bio je za njega privremeni, a vjerovatno i prinudni izvor prihoda.
Njegov bliski prijatelj, velemajstor Aleksandar Konstantinopoljski, s blagom ironijom opisao je taj period Rauzerovog života:
„Rauzerove dužnosti podrazumijevale su rutinsko raznošenje poreskih obavještenja poreskim obveznicima u gradu.“
Pronašao sam Botvinika!
Jednom prilikom, dok je raznosio obavještenja, Rauzer je došao do svojih kolega šahista i radosno uzviknuo:
„Pronašao sam Botvinika u Kijevu!“
Ispostavilo se da je jedan od kočijaša koji su prevozili teške terete, a kojem je kurir Rauzer uručio poresku uplatnicu, nosio prezime čuvenog sovjetskog šahovskog prvaka.
Među vodećim majstorima
Rauzer je bio šahista velike praktične snage i postizao je dobre rezultate na brojnim značajnim takmičenjima. Tokom dvadesetih i tridesetih godina prošlog vijeka bio je jedan od vodećih sovjetskih majstora. Osvojio je prvenstvo Kijeva, dva puta bio prvak Ukrajine i učestvovao na šest prvenstava SSSR-a.
Bio je vicešampion Lenjingrada, a 1930. godine osvojio je turnir majstora Zakavkazja, Ukrajine i Uzbekistana. Na turniru majstora saveznih republika 1935. godine, na kojem je učestvovao i gostujući majstor Hans Kmoch, podijelio je drugo i treće mjesto. Godinu kasnije podijelio je prvo i drugo mjesto na takmičenju mladih majstora u Lenjingradu.
Titulu majstora sporta SSSR-a stekao je 1929. godine.
Svoj najbolji rezultat na prvenstvu države ostvario je 1933. godine, kada je završio na šestom mjestu sa 11,5 poena iz 19 partija.
Godine 1934. preselio se iz Kijeva u Lenjingrad, a 1936. osvojio je jak turnir u svom novom gradu, završivši pola poena ispred Ragozina i dva poena ispred Levenfiša. Godine 1937. ponovo se našao među deset najboljih, zauzevši osmo mjesto.
Istraživač u pravom smislu riječi
Ipak, najveće uspjehe Vsevolod Alfredovič ostvario je u teorijskom i analitičkom radu. Došao je do niza izuzetnih otkrića u teoriji otvaranja, naročito u španskoj partiji, francuskoj odbrani i sicilijanskoj odbrani.
Rauzerove domišljate i duboko promišljene metode i sistemi otvaranja nadživjeli su svog tvorca za mnogo decenija. Mnoge od njih danas nose njegovo ime.
Njegov analitički talenat došao je do izražaja i u proučavanju završnica. U šahovske priručnike ušla je njegova analiza završnice kralj i lovac protiv kralja i krajnjeg pješaka.
(Nastaviće se)