Bill Wall -Šahovska enciklopedija (1.nastavak)

Goran

Bill Wall’s Chess Encyclopedia, 1999 g.

(1.nastavak)

A

Aaron, Manuel (1935-)

Prvi indijski međunarodni majstor (1961). Rođen je u Taunguu, Burma, a titulu međunarodnog sudije stekao je 1966. godine.

Abrahams, Gerald (1907-1980)

Britanski advokat, šahovski majstor i autor knjiga o šahu.

Akademija

Prva šahovska akademija osnovana je u Fontenblouu, Francuska, 1680. godine.

Aktivni šah

Prvi zvanični turnir u aktivnom šahu (30 minuta po partiji) održan je u Hihonu, Španija, 1988. godine, a pobjedu su podijelili Karpov i Tukmakov. Karpov je osvojio Svjetsko prvenstvo u aktivnom šahu u Mazatlanu, Meksiko, i osvojio 50.000 dolara. Organizatori su donirali 100.000 dolara za istraživanje AIDS-a.

Adams, Michael (1971-)

Najbolje rangirani trinaestogodišnjak u istoriji, sa rejtingom 2405 iz 1986. godine. Godine 1988. bio je jedini pobjednik u simultanci na deset tabli sa Kasparovom. Osvojio je 76. Britansko prvenstvo 1989. sa 17 godina, postavši najmlađi šampion ikada. Titulu velemajstora stekao je sa 17 godina, a njegov rejting je bio 2685. Godine 1997. izgubio je od Ananda u polufinalu FIDE Svjetskog šahovskog prvenstva. Godine 1998. njegov Elo rejting iznosio je 2715, čime je bio peti najjači igrač na svijetu.

Adams, Weaver (1901-1963)

Godine 1939. napisao je knjigu pod nazivom „Bijeli igra i pobjeđuje“. Nakon objavljivanja knjige, učestvovao je na turniru u Dalasu – izgubio je sve partije igrajući bijelim figurama, a pobijedio u svim partijama sa crnim! Weaver Adams osvojio je 49. Otvoreno prvenstvo SAD-a 1948. godine.

Addison, William (1933-)

Smatran najboljim igračem Goa među šahovskim majstorima. Učestvovao je na međuzonskom turniru 1970. godine u Palmi de Majorci, nakon čega je napustio šah i posvetio se karijeri u bankarstvu. Nosilac je titule međunarodnog majstora.

Adianto, Utut (1965-)

Prvi indonežanski velemajstor (1986). Rođen je u Džakarti, Indonezija. Bivši je svjetski juniorski šampion.

Prekid partije

Prvi put uveden u Parizu 1878. godine. Prekid partije predstavlja pauzu između sesija igre, obično preko noći. Igrač na potezu zapisuje svoj legalni potez u zapečaćenu kovertu, bez da ga protivnik vidi. Kada se partija nastavi, zapisani potez se izvodi na tabli, nakon čega igra teče dalje.

Agdestein, Simen (1967-)

Norveški velemajstor (1985) koji je 1986. podijelio titulu svjetskog juniorskog šampiona sa Arencibiom. Predstavljao je Norvešku i u fudbalskoj reprezentaciji. Postao je najmlađi velemajstor na svijetu sa 18 godina, kada je osvojio titulu. Četvorostruki je šampion Norveške, a prvi put je pobijedio sa samo 15 godina.

Ager šahovske figure

Šahovske figure pronađene u Ageru, Španija, isklesane iz gorskog kristala. Predstavljaju jedan od najranijih tipova šahovskih figura korišćenih u Evropi u 12. vijeku. Postojala je popularna, iako netačna, legenda da je ovaj set pripadao Karlu Velikom.

Agzamov, Georgij (1954-1986)

Ruski velemajstor (1984) koji je tragično stradao kada je pokušao da skrati put do mjesta za kupanje i pao između dvije stijene.

AIPE

Association Internationale de la Presse Echiqueenne – međunarodno udruženje šahovskih novinara osnovano 1968. godine od strane Jordija Puiga. AIPE dodjeljuje šahovske Oskare najboljim muškim i ženskim igračima godine. Više od 70 zemalja ima svoje predstavnike u AIPE-u.

Aitken, James (1908-1983)

Desetostruki prvak Škotske u šahu.

Uzrast šahista

  • Kapablanka je naučio da igra šah sa 4 godine posmatrajući svog oca.
  • Karpov je naučio poteze sa 4 godine.
  • Spaski je naučio šah sa 5 godina i kasnije se pridružio Pionirskom domu u Lenjingradu, gdje je provodio po 5 sati dnevno igrajući.
  • Nona Gaprindašvili, bivša svjetska prvakinja, naučila je šah sa 5 godina gledajući kako igraju njena braća.
  • Fišer je naučio sa 6 godina, kada mu je starija sestra pročitala pravila iz kutije sa šahovskim figurama.
  • Smislov je sa 6 godina naučio šah čitajući knjigu koju je pronašao u biblioteci svog oca.
  • Larsen je naučio sa 6 godina i kasnije napustio studije građevinarstva kako bi postao profesionalni šahista.
  • Aljehin je šah naučio sa 7 godina od svoje majke.
  • Petrosjan je naučio šah sa 8 godina, a kada su mu roditelji preminuli sa 16, posvetio se šahu u potpunosti.
  • Talj je sa 8 godina učio šah posmatrajući pacijente u bolnici svog oca. Sa 10 godina dobio je trenera u Pionirskom domu u Rigi.
  • Eve je naučio šah sa 9 godina, a učili su ga roditelji.
  • Emanuel Lasker je naučio šah sa 11 godina, a podučavao ga je stariji brat.
  • Botvinik je počeo da igra sa 12 godina.
  • Štajnic je naučio šah sa 12 godina od svojih školskih drugova.
  • Braun je naučio šah sa 13 godina nakon što se pridružio Manhaten šah klubu.
  • Blekbern je naučio šah tek sa 19 godina, nakon što je pročitao šahovsku knjigu. Dvije godine kasnije već je davao simultanke na slijepo.
  • Staunton je naučio šah sa 19 godina i nije postao ozbiljan igrač sve do 26. godine.
  • Mir Sultan Han je naučio šah sa 21 godinom. Dvije godine kasnije bio je šampion Indije, a godinu dana nakon toga osvojio je Britansko prvenstvo. Bio je nepismen cijelog života, nesposoban da čita i piše.

(Nastaviće se)