Moskva, 2005.
Vladimir Kramnik
Svjetskog prvaka u klasičnom šahu, Vladimira Kramnika, drevnoj i mudroj igri takođe je naučio njegov otac. Porodica je živjela u Tuapse-u, a malom Vovi tada su bile samo četiri godine. Otac, poznati slikar i vajar, i majka, nastavnica muzike, posvećivali su mnogo pažnje vaspitanju sina. Trudili su se da mu usade umjetnički ukus, brinuli o njegovom opštem kulturnom razvoju i unapređivanju njegovih intelektualnih sposobnosti.
Sa pet godina Vova Kramnik počeo je da pohađa gradski Dom pionira, gdje je šahovsku sekciju vodio jedini „šahovski profesionalac“ u Tuapseu. Vrlo brzo stekao je prvu kategoriju, a iz dana u dan vidljivo je napredovao u šahovskom umijeću.
Sedmogodišnjem prvokategorniku počeli su da pomažu, i to potpuno nesebično, majstori sporta Orest Averkin (koji je svojevremeno bio sekundant Leva Polugajevskog u mečevima kandidata za prvenstvo svijeta) i Aleksej Osačuk.
„Živjeli su relativno blizu i dolazili su kod nas u Tuapse“, prisjeća se Kramnik. „Otac im je nudio novac za te časove, ali su oni odbijali.“
Sa 11 godina Vladimir je postao prvak grada u konkurenciji odraslih i ispunio normu za kandidata za majstora. Uglavnom je igrao na području Krasnodarski kraj, jer tada još nije bilo mogućnosti da putuje dalje.
Prva šahovska knjiga koju je mladi Kramnik pročitao bila je zbirka izabranih partija Anatolija Karpov. Kasnije su mu uglavnom dolazile pod ruku knjige o završnicama. Već tada Kramnika je privlačila poziciona igra sa dozom taktike i težnja ka univerzalnosti.
Svoju narednu značajnu partiju budući svjetski prvak odigrao je 1984. godine, sa devet godina, na omladinskom prvenstvu Krasnodarskog kraja.
Kramnik – Serdiokov
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 g6 6.Be3 Bg7 7.f3 0–0 8.Bc4 Nc6 9.Qd2 Bd7 10.0–0–0 Rc8 11.Bb3 Ne5 12.h4 h5 13.Bh6 Bxh6 14.Qxh6 Rxc3 15.bxc3 Qa5 16.Ne2 Rc8 17.Kb1 Bb5 18.Nd4 Ba4
19.Ne6 fxe6 20.Bxe6+ Nf7 21.Qxg6+ Kh8 22.Bxc8 Qxc3 23.e5 Qb4+ 24.Kc1 Qa3+ 25.Kd2 Qb4+ 26.Ke2 Bb5+ 27.Kf2 Qc5+ 28.Kg3 Qxe5+ 29.Kh3 Nd5 30.Rxd5 Qxd5 31.Be6 Crni predaje
Iako su među učesnicima turnira bili šahisti od 14 i 15 godina, pobjednici su postali devetogodišnji Volođa Kramnik i jedanaestogodišnji Sergej Tivjakov, koji je kasnije takođe postao velemajstor.
Zatim je uslijedio srećan splet okolnosti koji je u velikoj mjeri odredio šahovsku sudbinu talentovanog dječaka iz Tuapse. Jedan lokalni ljubitelj šaha, ne obavijestivši ni Vladimirove roditelje ni njega samog, poslao je pismo Mihailu Botviniku u kojem je pisao o jedanaestogodišnjem kandidatu za majstora.
Veliki šahovski maestro pažljivo je reagovao na tu informaciju i zamolio da mu pošalju partije koje je dječak odigrao. Nakon što ih je detaljno proučio, donio je odluku:
„Ovog dječaka obavezno treba primiti u našu školu.“
U to vrijeme škola Botvinika i Garija Kasparova bila je poznata širom Sovjetskog Saveza i uživala ogroman ugled. U nju su pozivani najtalentovaniji mladi šahisti iz cijele zemlje.
Tamo su trenirali Petar Svidler, Sergej Rubljevski, Aleksej Širov, Vladimir Akopjan i mnogi drugi mladi igrači koji su kasnije postali velemajstori.
Na svojoj prvoj sesiji u Druskininkaj 1987. godine, Volođa Kramnik osjećao je stidljivost, strah da se neće uklopiti među izabrane učenike i bojazan da će biti slabiji od ostalih. Nakon Karpovljeve knjige, osjetio je određenu kontradikciju u načinu na koji je šah predstavljao Kasparov na svojim predavanjima.
Njih dvojica igrali su na različit način, ali su obojica bili izuzetno jaki šahisti. U to vrijeme Kramnik je tek počinjao da shvata, ili bolje rečeno da osjeća, zašto je to tako. Upravo ga je ta kontradikcijja naučila da na mnoge šahovske probleme gleda što šire i iz različitih uglova.
Tokom te sesije dvanaestogodišnji dječak iz Tuapsea odigrao je i obavezni mini-meč predviđen programom škole protiv jakog majstora Borisa Altermana, danas velemajstora iz Izraela.
ALTERMAN – KRAMNIK
1.d4 Sf6 2.Sf3 c5 3.c4 e6 4.Sc3 cxd4 5.Sxd4 a6 6.g3 Dc7 7.Dd3 Sc6 8.Sxc6 dxc6 9.Lg2 Le7 10.0-0 0-0 11.h3 e5 12.Le3 Le6 13.b3 Sd7 14.Se4 h6 15.g4 Tad8 16.Dc3 Tfe8 17.Tad1 Sf8 18.Sc5 Lc8 19.Sa4 Txd1 20.Txd1 Sg6 21.Lb6 Db8 22.e3 Le6 23.Dd3 Dc8 24.Sc5 Lxc5 25.Lxc5 Sh4 26.Le4 h5 27.f3 g6 28.Kpf2 f5 29.gxf5 gxf5 30.Tg1+ Kpf7 31.Dc3 Sg6 32.Lc2 Dd8 33.De1 Dh4+ 34.Tg3 Tg8 35.Kg2 f4. Bijeli predaje.
„U ranom djetinjstvu dopadale su mi se partije Kapablanke“, govorio je Vladimir Kramnik. „Kasnije sam se oduševio stvaralaštvom Aljehina. Dugo vremena moj omiljeni šahista bio je Fišer, koji je bio dvadesetak godina ispred svog vremena. Sedamdesetih godina igrao je onako kako se igra danas, krajem vijeka. To me je najviše impresioniralo. A sada sa zadovoljstvom analiziram partije Vasilija Vasiljeviča Smislova. Prioriteti u životu stalno se mijenjaju, pa se na različitim nivoima šahovskog razvoja javljaju i nova interesovanja.“
(Nastaviće se)