Piše: velemajstor Bogdan Lalić
Brojni poznati šahisti tokom karijere povukli su se iz profesionalnog ili takmičarskog šaha iz različitih razloga. Neki su se posvetili drugim zanimanjima, neki su izgubili interesovanje za nastupe na turnirima, dok su drugi ostali povezani sa šahom kroz trenerski rad, pisanje ili promociju igre.
Valerij Salov
Valerij Salov više ne igra profesionalni šah. Ruski velemajstor, koji je u januaru 1995. godine bio treći igrač svijeta, odmah iza Garija Kasparova i Anatolija Karpova, potpuno se povukao iz takmičarskog šaha. Posljednji službeni turnir pod okriljem FIDE odigrao je u januaru 2000. godine.
Krajem devedesetih godina dobijao je sve manje pozivnica za elitne turnire. Nakon povlačenja javno je iznosio različite tvrdnje o navodnom sabotiranju svoje karijere, pominjući Kasparova, Karpova i tadašnje rukovodstvo FIDE, uključujući Kiršana Iljumžinova. Između ostalog, dovodio je u pitanje regularnost pojedinih mečeva za svjetskog prvaka.
Godine 2009. održao je nekoliko predavanja u Sankt Peterburgu, na kojima je kritikovao šahovsku politiku i promovisao Fišerov nasumični šah, poznat kao Chess960. Povremeno se bavio i trenerskim radom, između ostalog, sa Aleksejem Širovim. Dugi niz godina živi u Španiji, u El Eskorijalu, u okolini Madrida, a interesuje se i za političku ekonomiju.
Goran Dizdar
Hrvatski velemajstor Goran Dizdar službeno je otišao u penziju 1. januara 2024. godine, prema objavi Hrvatskog šahovskog saveza.
Tokom bogate karijere bio je prvak Hrvatske 1995. godine, reprezentativac i urednik Šahovskog glasnika. Dugi niz godina radio je i kao trener pri Hrvatskom šahovskom savezu.
Iako više ne nastupa na profesionalnim turnirima na kojima je ranije učestvovao, njegova titula velemajstora i rezultati ostaju zabilježeni u evidencijama FIDE.
Zorica Nikolin
Zorica Nikolin, nositeljka titule ženskog međunarodnog majstora (WIM), već dugo ne učestvuje na službenim turnirima. Njene posljednje zabilježene takmičarske partije datiraju iz 2001. godine.
Bila je dvostruka prvakinja Jugoslavije, osvajajući titule 1985. i 1987. godine. Jugoslaviju je predstavljala na ženskim šahovskim olimpijadama u Luzernu 1982, Dubaiju 1986. i Novom Sadu 1990. godine. Najviši FIDE rejting, 2305 bodova, ostvarila je u januaru 1997. godine.
U rodnoj Uljmi i okolini Vršca pamti se kao jedna od uspješnijih šahistkinja ovih prostora.
Džulijan Hodžson
Engleski velemajstor Džulijan Hodžson povukao se iz profesionalnog takmičarskog šaha 2003. godine kako bi se posvetio podučavanju šaha u školama.
Četiri puta je osvajao prvenstvo Velike Britanije: 1991, 1992, 1999. i 2000. godine. Najviši rejting, 2640 bodova, dostigao je u julu 2000. godine.
Hodžson je ostao poznat kao izuzetno kreativan napadački igrač koji je ponovo popularizovao Trompovskijev napad (1.d4 Sf6 2.Lg5). Od 2001. godine bavio se školskim šahom u okviru londonske škole Sent Pol. Povremeno je prisutan i u onlajn šahovskoj zajednici, gdje koristi nalog Attackgm na platformi Chess.com.
Dražen Sermek
Hrvatski velemajstor Dražen Sermek više ne nastupa redovno na profesionalnim šahovskim turnirima. Posljednje službene partije, prema navedenim podacima, odigrao je 2011. godine na turniru u Šibeniku.
Rođen je 1969. godine u Osijeku, a tokom karijere predstavljao je Hrvatsku i Sloveniju. Dvaput je bio prvak Slovenije, 1993. i 1998. godine, a pet puta nastupao je za slovensku reprezentaciju na šahovskim olimpijadama.
Među njegovim značajnijim rezultatima izdvajaju se pobjeda na turniru Pula Open 2001. godine i uspjesi na međunarodnim turnirima u Daki i Kuala Lumpuru. Titulu velemajstora osvojio je 1994. godine.
Aleksandar Fominjih
Ruski velemajstor Aleksandar Fominjih više ne igra aktivno klasični šah, a na njegovom profilu FIDE vodi se kao neaktivan igrač.
Rođen je 1959. godine, a titulu velemajstora osvojio je 1993. godine. Najviši rejting u klasičnom šahu, 2594 boda, dostigao je u julu 2000. godine. Prema navedenim podacima, njegov standardni rejting iznosi 2124 boda, dok su mu rejtinzi u ubrzanom šahu i blicu 2318, odnosno 2349 bodova.
Gari Kasparov
Gari Kasparov povukao se iz profesionalnog klasičnog šaha u martu 2005. godine, dok je još bio prvi igrač svijeta.
Nakon povlačenja ostao je povezan sa šahom kroz povremene revijalne nastupe, trenerski rad i promociju igre. Jedan od njegovih najpoznatijih povrataka na takmičarsku scenu dogodio se 2017. godine, kada je učestvovao na turniru u ubrzanom i blic šahu u Sent Luisu.
Tokom karijere bavio se i trenerskim i mentorskim radom, a kroz fondaciju Kasparov Chess Foundation učestvuje u promociji šaha i razvoju šahovskog obrazovanja. Od 2014. godine ima i hrvatsko državljanstvo.
Nakon povlačenja iz profesionalnog šaha veliki dio vremena posvetio je politici, pisanju knjiga i aktivizmu za ljudska prava.
Vladimir Kramnik
Bivši svjetski prvak Vladimir Kramnik službeno se povukao iz klasičnog profesionalnog šaha u januaru 2019. godine. Nakon toga povremeno je učestvovao na turnirima u ubrzanom i blic šahu.
Njegovo ime posljednjih godina često se povezivalo sa sporovima oko optužbi za varanje u šahu. Etička i disciplinska komisija FIDE izrekla mu je suspenziju zbog ponovljenih kršenja etičkog kodeksa i neutemeljenih javnih optužbi protiv drugih igrača, uključujući američkog velemajstora Danijela Narodickog.
Prema navedenim informacijama, kazna obuhvata jednogodišnju aktivnu suspenziju i dodatnu godinu uslovne zabrane. Kramnik je najavio žalbu na odluku.
Pravin Tipsaj
Indijski velemajstor Pravin Tipsaj više ne igra redovno klasični profesionalni šah, ali je i dalje aktivan u šahovskom svijetu kao trener, mentor i stručni komentator.
Vodi vlastitu šahovsku akademiju, Tipsaj šahovsku akademiju, i radi sa mladim indijskim igračima. Kao trener predvodio je ekipu Alpine SG Pipers do titule u trećoj sezoni Globalne šahovske lige.
Često nastupa u medijima kao analitičar i komentator velikih turnira, a bavi se i analizom partija mladih zvijezda, među kojima su Domaradžu Gukeš i Ramešbabu Praganananda. Povremeno igra i onlajn šah.
Iako se više ne takmiči redovno na klasičnim turnirima, Tipsaj je ostao značajna figura indijskog šaha.
Petar Popović
Velemajstor Petar Popović, rođen 1959. godine u Novom Sadu, već duže vrijeme nije aktivan na profesionalnoj šahovskoj sceni. Prema navedenim podacima, preselio se sa porodicom u inostranstvo i živi u Briselu.
Njegove posljednje zabilježene službene partije datiraju iz perioda između 2017. i 2020. godine. I dalje je registrovan pri FIDE kao velemajstor, sa klasičnim rejtingom od 2431 boda.
Tokom karijere bio je prvak SR Jugoslavije 1995. godine i predstavljao je zemlju na nekoliko šahovskih olimpijada.
Jozef Klinger
Austrijski velemajstor Jozef Klinger tokom devedesetih godina napustio je profesionalni šah i posvetio se profesionalnom pokeru.
U mladosti je ostvario značajne šahovske rezultate: bio je juniorski prvak svijeta, prvak Austrije i jedan od vodećih igrača austrijske olimpijske reprezentacije. Njegove posljednje zabilježene šahovske partije potiču iz 2006. godine.
U pokeru je nastupao pod nadimkom Pepe i, prema navedenim podacima, osvojio više od 1,7 miliona dolara na turnirima uživo. Njegova titula velemajstora i dalje je zabilježena u evidencijama FIDE, ali se vodi kao neaktivan igrač.
Ralf Lau
Njemački velemajstor Ralf Lau više ne igra profesionalni šah i dugo je neaktivan u službenim takmičenjima.
Njegova profesionalna karijera trajala je od osamdesetih do sredine devedesetih godina. Nakon preseljenja u Austriju nastupao je u tamošnjim klupskim ligama, ali se, prema navedenim podacima, ne takmiči na službenim turnirima od sezone 2011/2012.
I dalje posjeduje titulu velemajstora, a u evidencijama FIDE vodi se kao neaktivan igrač, sa klasičnim rejtingom od 2442 boda.
Bobi Fišer
Bobi Fišer imao je relativno kratku karijeru na samom svjetskom vrhu, ali je ostavio izuzetno dubok trag u istoriji šaha.
Počeo je da igra kao dijete, a već sa 14 godina osvojio je prvenstvo SAD. Sa nepunih 15 godina postao je najmlađi velemajstor na svijetu u to vrijeme.
Vrhunac karijere dostigao je 1972. godine, kada je u istorijskom meču u Rejkjaviku pobijedio Borisa Spaskog i postao svjetski prvak. Tada je imao 29 godina. Tri godine kasnije odbio je da brani titulu pod uslovima FIDE, pa mu je ona oduzeta bez odigranog meča.
Poslije dvadesetogodišnjeg odsustva vratio se za tablu 1992. godine, kada je u Jugoslaviji odigrao revanš-meč sa Spaskim. Nakon toga više nije učestvovao u takmičarskom šahu.
Za razliku od šahista poput Kasparova i Karpova, koji su decenijama nastupali na najvišem nivou, Fišerova karijera na svjetskom vrhu bila je kratka, ali je njegov uticaj na razvoj šaha ostao ogroman.