V. I. Linder, I. M. Linder
Šahovska enciklopedija
Moskva, AST • Astrel, 2004
REMI (Ničija), jedan od tri moguća ishoda šahovske partije, za koji oba igrača dobijaju po pola poena.
„Nadаj se najboljem, ali pripremi se za najgore“, kaže izreka. Ali u šahu je moguća i zlatna sredina između „najboljeg“ i „najgoreg“, između pobede i poraza. To je ničija! Istina, dugi niz godina ona je bila „pastorak“ šahovskog kraljevstva. Tjerali su je iz turnirskih tabela, terajući igrače da ponovo odigraju partije, a ponekad su joj, umesto poena, računali poraz za oba takmičara. I tek 1870. godine na međunarodnom turniru prvog kongresa Nemačkog šahovskog saveza u Baden-Badenu, rezultat remija je bio priznat kao jedan od prirodnih ishoda borbe.
Na prelazu iz 19. u 20. vijek, pojavili su se čak i „kraljevi remija“. Među njima su se izdvajali Rihard Tajhman i Karl Šlehter. Drugi od njih je 1892. godine odigrao remi u svih 10 partija meča sa Georgom Markom, a na gambitnom (!) turniru u Bazelu (1914) završio je remijem 14 partija od 18.
Tokom 1920-ih godina, na stranicama štampe diskutovana je teorija „smrti zbog remija“ u šahu, izazvana njihovim navodnim potpunim teoretskim istraživanjem. Niz velemajstora, razočaranih velikim brojem remija na turnirima i mečevima, počeli su govoriti o „remi košmaru“ koji prijeti šahu, i počeli su tražiti načine za reformu igre, razvijati i predlagati nova pravila. Međutim, strahovi su se pokazali preuranjenim.
Praktično, igra je neiscrpna. Ipak, problem „remija“ i diskusije oko njega nastavlja se do današnjih dana.
„Mrzim remije!.. Remi u šahu je glupost, nenormalnost. Samo pobjeda čini šah igrom!“ – povikao je jednom šahovski maksimalista Robert Fišer. Zahvaljujući njegovim pozivima, FIDE je odlučila da organizuje mečeve kandidata do određenog broja pobjeda, a zatim je ovo pravilo uvedeno i u šampionat svijeta, kada remiji više nisu bili relevantni! Iako je sam Fišer bio protiv pokušaja FIDE da se bori sa „šahovskim remijima“ i uvede pravilo od 30 poteza, prije nego što bi igrači mogli pristati na remi, na Olimpijadi u Varni (1962) on je na 19. potezu potpisao remi sa bugarskim velemajstorom Georgijem Padevskim, a u odgovoru na sugestiju sudije da nastavi borbu, mrmljao je: „Bolje nego čitava vaša FIDE znam koja pozicija je remi, a koja nije!“
Remi pozicija!.. Ona može nastati odmah nakon izlaska iz otvaranja, ako se na tabli nađe poziciono i materijalno izjednačenje, a najmanje „nasilje“ nad pozicijom može da preokrene situaciju i da prednost protivniku. Često do remija dolazi nakon oštre borbe u središnjici, kada je napad jedne strane naišao na dostojnu odbranu druge. Tako je, na primjer, „Pregovori o miru“ u petoj partiji na šampionatu svijeta prema FIDE verziji, došli nakon zagonetnih komplikacija… Evo dijela ove partije.
Timman – Karpov
Arnhem, 1993
30.Rc4?! [30.d4 Nc5! 31.dxc5 (31.Na5 bxa5 32.dxc5 Bc6²) 31…Bxc6 32.Nb4 Bb5 33.c6 (33.a4 bxc5 34.axb5 cxb4 35.bxa6 Ra7 36.Rc6 Bd6÷) 33…Rbb8 34.Nd5 Bd6 35.a4±] 30…Bb5 31.Rg4+ Ng5 32.Bd7 Re6!! [32…Ra8 33.d4±] 33.Bxe6 [33.Rc1 Bxa3] 33…Bxc6 [33…fxe6 34.Nd8 exd5 35.Nxb7+-] 34.Nf4™ [34.Bc8 Rb8] 34…fxe6 35.Nxe6+ Kg8 36.Nd8 Bf3 37.Nxb7 Bxb7 38.h4 f5! 39.Rf4 [39.Rxg5+ hxg5 40.hxg5 Bd6³] 39…Nf3+ 40.Kh3 Ne5 [40…Bd6 41.Rxf5 Bc8 42.g4 Bxf5 43.gxf5÷] 41.d4 [41.Rxf5? Bc8 42.e4 Nxd3 43.f4 Bxf5+ 44.exf5 c5µ] 41…Nc4 [41…Nd3 42.Rxf5 Bc8 43.g4 Bxf5 44.gxf5 Nxf2+ 45.Kg3 Nd3 46.e4÷] 42.a4 [42.Rxf5 Bc8 43.g4 Bxf5 44.gxf5 Bxa3µ] 42…Bc8 [42…Bd6 43.Rxf5 Bc8 44.g4 Bxf5 45.gxf5ƒ] 43.Rc1 b5 44.axb5 axb5 45.d5 Bd6 [45…Nd6 46.Rxc7÷] 46.Rfxc4 bxc4 47.Rxc4 Kf7 [47…f4+ 48.Kg2 fxe3 49.fxe3 Kf7³] 48.Kg2 Ke7 [48…Bb7 49.Rd4 Kf6 50.f3 Ke5 51.f4+ Kf6 52.Kf3=] 49.f3 h5 50.Kf2 Bb7 51.Rd4 Bc5 52.Rf4 Bc8 53.Ra4 Bb7 54.Rf4 Bc8 55.Ra4 ½–½
U sportskim takmičenjima dešavaju se situacije kada remi postaje željeni rezultat čak i prije nego što partija počne. Slično se dešava ne samo u turnirima, već češće u mečevima za svjetsko prvenstvo, kada šahisti, koji su izgubili prethodni meč, trebaju „duhovni predah“ da bi se oporavili. Tako je, nakon neuspjeha na početka u neograničenom meču 1984, kada je Kasparov nakon 9 partija gubio od Karpova sa 0:4, izgledalo da je on bio spreman da igra remi beskonačno, samo da bi odložio konačni poraz. I upravo u tom meču imao je rekordni remi pritisak, koji je trajao u 40 partija (od 48!). Nakon toga, pri rezultatu 5:3, predsjednik FIDE F. Kampomanes prekinuo je meč, opravdavajući to brigom o zdravlju šahista… Od sljedećeg meča pravilnik je promijenjen, a remi je ponovo postao punopravni rezultat partije.
NOVOINDIJSKA OBRANA.
- d4 Sf6
- c4 e6
- Sf3 b6.
Jedan od prvih koji je uveo ovu otvaranje u šahovsku praksu bio je A. Nimcovič 1913. Naziv je postao popularan početkom 1920-ih, kada su svoj doprinos u razvoju ovog otvaranja dali E. Bogoljubov, A. Rubinštajn, R. Reti.
Kako je primetio velemajstor R. Holmov, „Novoindijska odbrana ima reputaciju mirnog otvaranja. Ali ako su oba igrača orijentisana na borbu, i ovdje brzo dolazi do komplikacija“. Osnovni cilj bijelog je brzo razviti figure i potom težiti ka preuzimanju kontrole nad centrom. Obično crni dobija stabilnu poziciju, ali njegove šanse za kontraigru su minimalne. Zanimljivo je da je upravo u ovom otvaranju, igrajući bijelim figurama, Kasparov ostvario svoju prvu pobjedu nad Karpovom u 32. partiji meča 1984/85, pri rezultatu 0:5! Početak te partije bio je:
- d4 Sf6
- c4 e6
- Sf3 b6
- Sc3 Lb7
- a3 d5
- cxd5 Sxd5
- Dc2 Sd7
- Sxd5 ed
- Lg5 f6
- Lf4 c5
- g3 g6
- h4 De7
- Lg2 Lg7
- h5 f5
- Dd2 Lf6
- Tc1 Tc8 i tako dalje.
Ovaj put razvoja nosi naziv „sistem Petrosjana“. Drugi popularni nastavci u novoindijskoj odbrani su „sistem Rubinštajna“: 4. g3 Lb7 5. Lg2 Le7 6. 0-0 0-0, kao i sistemi sa potezima 4. e3 i 4. Lg5.
(Nastaviće se)