autor Carlos Alberto
28.2.2023. – Vrlo konkurentno Evropsko prvenstvo u šahu održaće se u martu, s tim što će open manifestacija početi 3. marta u Vrnjačkoj Banji, u Srbiji. Ukratko se osvrćemo na 23 godine istorije šampionata, koje tradicionalno veoma ozbiljno shvataju ambiciozni igrači, čiji je glavni cilj često da se domognu ulaznice za FIDE Svjetski kup.
| Na slici: Evropski šampion iz 2022. Matijas Bluebaum
Izuzetno konkurentno takmičenje je ustanovljeno 2000. godine, Evropsko prvenstvo je među najjačim otvorenim turnirima koji se održavaju svake godine u šahovskom kalendaru. Budući da je pandemija spriječila organizaciju manifestacije 2020. godine, ove godine se obilježava 23. izdanje open i ženskog prvenstva. Open prvenstvo bi trebalo da počne 3. marta u Vrnjačkoj Banji u Srbiji, dok će ženski turnir početi 18. marta u Petrovcu u Crnoj Gori.
Kako je FIDE zabranila ruskim ekipama da učestvuju u timskim takmičenjima, Šahovska federacija Rusije je u januaru objavila da su podnijeli zahtjev za članstvo u Azijsku šahovsku federaciju. Evropska šahovska unija, organizator kontinentalnog prvenstva, obavjestila je da će ruskim igračima koji žive u Evropi biti dozvoljeno da pređu u ECU bez plaćanja takse Rusiji i FIDE. Čitavo postupanje u ovoj situaciji od strane FIDE i ECU-a izazvalo je zabrinutost kritičara, od kojih je najglasniji Peter Heine Nielsen.
Takmičenja 2021. i 2022. takođe su bila neregularna za Ruse. 2021. Reykjavík Open je prenamijenjen u Evropsko prvenstvo (samo 6 ruskih igrača je stiglo do Islanda), dok se 2022., ubrzo nakon početka rata, samo nekoliko ruskih juniora prijavilo i igralo pod zastavom FIDE. Međutim, prije toga je Rusija bila zemlja koja je slala najveći broj igrača svake godine (51 u 2018. i 47 u 2019.).
Podijum 2019.: Vladislav Artemiev (1.), Nils Grandelius (2.) i Kacper Piorun (3.)
Prema ažuriranoj listi registrovanih igrača za ovogodišnje izdanje, najbolje rejtingovani ruski GM koji su se prijavili za open su Aleksandar Predke, Andrej Esipenko, Aleksej Sarana, Jevgenij Najer i Aleksandar Dončenko.
Prvih pet nosilaca su Gabriel Sargissian (Jermenija), Haik Martirosyan (Jermenija), Radoslaw Wojtaszek (Poljska), David Navara (Češka) i Jules Moussard (Francuska). Dva vrlo cijenjena veterana takođe su uključena u sastav: Boris Gelfand i Vasyl Ivanchuk.
Osim što će se boriti za prvu nagradu od 20.000 €, igrači će pokušati da završe među prva 23 na tabeli, jer ovaj turnir služi i kao kvalifikacioni za FIDE Svjetski kup.
Prethodni šampioni
Judit Polgar
Zanimljivo je da u 22 izdanja open turnira nije bilo ‘ponovljenih’ šampiona. Polovinu dosadašnjih takmičenja (u 11 izdanja) ruski šahista je osvajao prvo mjesto, iako je ruska dominacija počela tek 2009. Prije toga su šampionate osvajali igrači iz devet različitih nacija, dok je između 2009. i 2021. deset od dvanaest šampiona dolazilo iz Rusija.
Istorijski podaci sa ženskog prvenstva govore drugu priču, jer je pet šahistkinja uspjelo osvojiti titulu više puta: Valentina Gunina (Rusija) je, naime, tri puta osvojila turnir, dok je Natalia Žukova (Ukrajina), Pia Cramling (Švedska), Tatiana Kosintseva (Rusija) i Kateryna Lagno (oba puta predstavlja Ukrajinu) su osvojile turnir dva puta.
Jedina šahistkinja koja je osvojila medalju na otvorenom prvenstvu bila je — nije iznenađenje — Judit Polgar (Mađarska, na slici desno), koja je završila kao treća na izdanju 2011. u Aix-les-Bainsu, Francuska. Vladimir Potkin i Radoslaw Wojtaszek osvojili su zlato i srebro u tom izdanju.
Bluebaum i Socko trijumfuju 2022
Prošle godine prvenstva su se održala u Brežicama, Slovenija (otvoreno) i Pragu, Češka (žene). Oba događaja, slično kao i ove godine, su bila 11 kola open turnir po švajcarcu, a oba
pobjednika su uzeli zlatne medalje nakon što su sakupili 8½ poena.
U ukupno 6 poglavlja razmatramo sljedeće aspekte: ispravnu odluku
Matijas Bluebaum (Nemačka) osvojio je otvoreno prvenstvo zahvaljujući svom superiornom rezultatu u tajbrejku, pošto je Gabriel Sargissian takođe sakupio 8½ poena, dok je Monika Socko (Poljska) bila direktna pobednica u ženskom turniru.
Monicka Socko drži pobjednički pehar 2022
https://en.chessbase.com/post/brief-history-european-chess-championships