Sve ili ništa

Godine 1986. na New York Openu, Pal Benko je u posljednjem kolu igrao protiv mađarskog velemajstora Gyule Saxa. Ako bi Benko pobijedio, zaradio bi 12.000 dolara. Ako bi Benko remizirao, dobio bi samo 3.000 dolara. Sax je ponudio Benku remi u kritičnoj poziciji.  Benko je to odbio, došao u vremensku oskudicu i izgubio. Nije dobio ni dolara.

Kobna sličnost

1913.godine u Scheveningenu (okrug Haag) Gyula Breyer (1893-1921) izgubio je partiju ​​od Fredericka Yatesa (1893—1921) nakon što se nije pojavio sat vremena nakon što je partija započela. Neko je telefonirao u hotel na vrijeme, pokušavajući da pozove Breyera, ali su dobili  poruku da je Breyer napustio hotel i da je krenuo. Nakon toga se ispostavilo da je osoba u hotelu koja je primila poruku pomješala Aljehina i Breyera (izgledali su slično), tako da se nije moglo ništa drugo uraditi, nego pustiti da istekne sat vremena. Breyer je nakon toga rekao da nikada neće boraviti sa Aljehinom u istom hotelu.

Promašili grad pa dobili nule

Ugandska šahovska ekipa 1982. izgubila je meč prvog kola na šahovskoj olimpijadi 1982. godine. Slučajno su otišli u pogrešan grad, misleći da je šahovska olimpijada u Luganu, u Švajcarskoj, umjesto u Lucernu. Lugano je bio domaćin šahovske olimpijade 1968. godine.

Bolje je bacati cipelu kada se izgubi partija

Devedesetih godina sovjetski velemajstor Semen Dvoirys (1958-) bacio je cipelu preko turnirske dvorane u Holandiji nakon što je izgubio partiju. Znao je da jako udara glavom o pod, kada izgubi partiju.

Zamrzio protivnika zato što uništava šah glupim idejama

Edward Gufeld (1936-2002) bio je poznat kao loš gubitnik u šahu. Kad bi izgubio, odbio bi nekad da se rukuje sa protivnikom i povremeno bi vrijeđao protivnike primjedbama poput te da: „Igra poput igrača prve kategorije“ ili „Neću se rukovati sa prijateljem izdajnika domovine“. Gufeld je jednom igrao protiv Tonyja Millesa i izgubio nakon što je Miles otvorio partiju potezima​s 1.e4 c6 2.d4 Na6. Sutra je Gufeld vidio Milesa za doručkom. Gufeld mu je prišao i rekao: „Mrzim te, prijatelju moj. Uništavaš šah svojim glupim idejama.“ Gufeld je dugo vikao, a kasnije nikad nije bio ljubazan prema Milesu. Kad su se opet sreli za tablom, nije bilo rukovanja.

„Samo me Fischer može pobjediti 8:0“

U oktobru 2000. godine GM Nigel Short, tada jedan od najboljih svjetskih šahista u brzom šahu, izgubio je 8 partija zaredom na šahovskom sajtu Internet Chess Club (ICC). Short je bio uvjeren da je to Fischer. Izgleda da je to umjesto toga bio jak šahovski kompjuter.

Bolje je razbiti sat nego da padne zastavica?

Tigran Petrosian (1929. – 1984.) je izgubio na vrijeme protiv Roberta Huebnera na skopskoj Olimpijadi 1972. godine, što je prvi njegov poraz na vrijeme u čitavoj karijeri. Kada mu je kasnije rečeno da je taj slučaj prikazan na televiziji, odgovorio je: „Da sam to znao, definitivno bih  razbio sat.“

Kovertirani potez umjesto u kovertu stavio u jaknu

Godine 1972., velemajstor Georgi Tringov (1937.-2000.) na 20. šahovskoj olimpijadi u Skoplju, u Jugoslaviji, igrao je protiv Viktora Korčnoja. Kada je prije vremenske kontrole, Tringov  trebao da kovertira  svoj sledeći potez desila se čudna situacija. Tringov je napisao svoj potez u formular (52 Rc7) i mislio da ga je stavio u kovertu. Kada je partija trebala da se nastavi, sudija je otvorio kovertu. U koverti je bio Korčnojev formular, ali ne i formular Tringova. Sudija je presudio tu partiju kao pobjedu Korčnoja kontumacijom na šta je kapiten bugarskog tima protestovao.
Po završetku olimpijade saznalo se da je Tringov slučajno stavio svoj formular  u džep od jakne. Tringov je otkrio svoju grešku nekoliko dana nakon kontumacije, ali se  previše stidio da prizna svoju grešku organizatorima Olimpijade. (izvor: Chess Life, februar 1988., str. 1)

U ovoj poziciji Tringov je kovertirao potez 52.Tc7, što je teoretski remi ali ga je zaboravio da stavi u kovertu

Opasno je igrati šah sa ubicom

5.januara 1979, Patrick McKenna (1946) zadavio je svog cimera u ćeliji  u zatvoru Clark County Jail (Las Vegas), zatvorenika Jack J. Noblessa. Dvadesetogodišnji Nobles je dospio u zatvor zbog pljačke, dok je Patric McKenna bio trostruki ubica.
Nobles je izgubio šahovsku partiju od McKenna i zamahnuo prema njemu. McKenna je odgovorio napavši Noblesa i gušio ga do smrti. McKenna je osuđen na smrtnu kaznu.

 

Neka gori, kad ne valja

Godine 1969. Danny Kopec (1954–2016), koji je kasnije postao internacionalni majstor, izgubio je partiju od ​​osobe koju je pobijedio na svom prvom turniru. U bijesu bacio je sve svoje šahovske garniture i časopise u peć.

Bolje je izgubiti kontumacijom?

Oscar Panno je 1970. godine izgubio partiju od Bobbyja Fischera, na međuzonskom turniru Palma de Mallorca, jer je Panno odbio da se pojavi i igra tu partiju. Fischer je odigrao 1.c4 i čekao sat vremena prije pobjede na vrijeme. Panno je odbio da igra u znak protesta zbog promjene termina te partije, koju su obavili  organizatori kako bi se prilagodili Fischerovoj želji da ne igra u subotu zbog religijskih razloga (Worldwide Church of God).

Neka hotel dobije nulu!

Sedamdesetih godina prošlog vijeka Lubomir Kavalek (1943–) izgubio je poslednju partiju na  turniru tako što se nije pojavio. Imao je priliku da pobjedi na turniru. Njegovo opravdanje bilo je da mu hotel nije uputio poziv za buđenje. Tražio je da se kontumacija poništi jer je krivca do hotela, a ne njegova.

Zašto izgubiti partiju kad može da se vrati potez?

Godine 1954., Fedor Dus-Chotimirsky (1879-1965) vratio je potez kojim bi izgubio partiju od ​​Davida Bronsteina (1924-2006) u Moskvi.  Fedor je rekao: „Hej, upravo sam odigrao loš potez i sada ga mijenjam u dobar. Dođavola sa pravilima. Ovo je šah!“

Krive su figure

John Wayne (1907-1979) je dobro igrao šah, ali nije bio baš dobar gubitnik. Wayne je jednom igrao protiv Williama Windoma (igrača koji je bio jačio šahista od njega, ali manje poznat kao glumac) i izgubio 6 partija zaredom. Wayne-u je konačno bilo dovoljno i oborio je sve figure sa table  na pod, okrivljujući za poraze šahovsku tablu i šahovske figure.

Predao dobijenu partiju

Godine 1964., velemajstor Klaus Darga (1934-) je predao partiju protiv Levente Lengyela (1933-2014) u Amsterdamu na Međuzonskom turniru previdjevši da je imao dobijenu partiju. On je propustio da vidi  potez kojim bi njegov kralj mogao da se spasi i ostane sa kvalitetom više.  Umjesto toga, mislio je da gubi topa, pa je kao znak predaje  pružio ruku. Trenutak kasnije, udario se u čelo i uzviknuo: „Bože moj, imao sam dobijenu poziciju!“ Međutim, bilo je kasno jer je upravo predao partiju.

Klaus Viktor Darga-Levente Lengyel
Amsterdam Interzonal (1964), Amsterdam NED, rd 11, Jun-02

Larry Evans je objasnio ovu predaju u svojoj knjizi Deset najčešćih šahovskih grešaka pod uticajem impulsivnosti: „Obojica igrača su izašla iz vremenske oskudice i upravo je prošla vremenska kontrola u 40 potezu, ali je crni još u žaru borbe požurio i odgrao 41…R6xe2+?!? Sve što je bijeli trebao da uradi jeste da uzme topa 42. Rxe2 Bxh4+ 43. Ke3! zadržavajući kvalitet više. Ali on to nije vidio. Darga je pomislio da gubi i da je forsirana  varijanta 43. Kg2? Rxe2+“

Dosadna mu partija koju izgubi

1940-ih Marlon Brando (1924-2004) preselio se iz Illinoisa u New York i bio je prosječan šahista, ali loš gubitnik. Kad god bi izgubio šahovsku partiju, oborio bi sve figure sa table i rekao: „Dosadno mi je.“

Kad izgubi vadi nož

1950.godine igrač je upravo izgubio šahovsku partiju od Waltera Bjornsona u Vancouveru u Britanskoj Kolumbiji. Igrač je uhapšen zbog napada nakon što je izvadio nož i napravio posjekotinu od 10 centimetara na Bjornsonovoj podlaktici. (izvor: Chess Review, februar 1951., str. 38)

U izgubljenoj poziciji ponudio remi

1950.godine Samuel Reshevsky (1911-1992) igrao je sa Fotis-om Mastichiadis-em, majstorom iz Grčke, na šahovskoj olimpijadi u Dubrovniku, Jugoslavija. Reshevsky je odigrao svoj 24. potez prebrzo, 24.Sd2, a zatim primijetio da je potez jako loš i da će odmah izgubiti partiju. Dok je njegov protivnik bio zauzet pisanjem poteza na formularu, Reshevsky je ponudio remi. Njegov protivnik, zadovoljan remijem sa velemajstorom Reshevskim, prihvatio je odmah remi ne gledajući poziciju. Naravno, nema ništa nelegalno u ponudi remija u očigledno izgubljenoj poziciji.

U ovoj poziciji crni na potezu je prihvatio remi. Mastichiadis ima dobijenu poziciju potezom 24…Sxf2.

Može se pobjediti ako se pobjegne sa šahovskim satom

1935., na Varšavskoj olimpijadi, Isaias Pleci (1900-1980) iz Argentine reklamirao  je sudiji da je pobjedio na vrijeme protiv Miguela Najdorfa (1910-1997). Najdorf je odigrao potez prije vremenske kontrole, ali prije nego što je stigao da pritisne dugme na šahovskom satu, Pleci je podigao šahovski sat i pobjegao s njim. Tada je pala Najdorfova zastavica, ali je Pleci  rekao da je to bilo ranije, a da nije mogao da zaustavi Najdorfa da odigra svoj potez i zapiše ga na svoj formular. Sudije nisu mogle da  odrede ko govori istinu, pa su pustili da šahovski sat odluči o ovom pitanju. Zaključeno je da je Najdorf izgubio partiju zbog prekoračenja vremena za razmišljanje.

Izgubio od dva svjetska šampiona istog dana

1938.godine Ronald Bruce je izgubio u istom danu šahovske partije od dva svjetska šampiona. Ujutro je izgubio od svjetskog šampiona Aleksandra Aljehina, a uveče je izgubio od svjetske šampionke Vere Menchik.

Preminuo zbog šoka kada je vidio spektakularan poteza protivnika

Godine 1944. Al Horowitz (1907-1973) održao je simultanku u Kansas Cityju. Upravo je odigrao spektakularni pobjednički potez protiv jednog od svojih protivnika, kada je njegov protivnik, šokiran, doživio srčani udar i umro.

Duri se kad izgubi

Vladimir Lenjin (1870-1924) bio je šahista, ali je odustao od igranja jer je bio loš gubitnik. Maksim Gorki je napisao da se Lenjin „naljutio kada je izgubio, čak djetinjasto se dureći.“

Za poraz je kriv – kralj!

U Beču 1922. godine Aleksandar Aljehin (1892-1946) je predao partiju protiv Ernsta Gruenfelda (1893-1962) bacivši kralja preko sale. (izvor: Reinfeld i Kmoch , Šahovski pregled, februar 1950, str. 55)

Posle poraza stradao namještaj!

U maju 1923. Aljehin je razbio sav namještaj u svojoj hotelskoj sobi u hotelu Helenenhof Imperial nakon što je na turniru u Carlsbadu izgubio partiju ​​od Rudolfa Spielmanna (1883-1942). (izvor: Kmoch , Šahovski pregled, maj 1950, str. 136-138). Aljehin je na turniru takođe izgubio od Karela Treybala (1885-1941) i Fredericka Yatesa (1884-1932). Yates je za svoju pobjedu protiv Aljehina dobio nagradu za brilijanciju. Aljehin je ipak podijelio 1. mjesto na turniru.

David Janowski- uvijek spreman alibi za poraz

Godine 1904., Frank Marshall (1877-1944) porazio je Davida Janowskog (1868-1927) u meču u Parizu.  Janowski se ponašao kao loš gubitnik i napisao Marshallu:
„Smatram da je rezultat našeg meča daleko od dokaza naših sposobnosti. Naprotiv, kao i u velikoj većini partija, dozvolio sam da mi izmaknu pobjeda ili remi. Uvjeren sam da bih normalno trebao lako da pobjedim. Zato vas izazivam na revanš meč pod sledećim uslovima – Prvi koji pobjedi 10 partija da bude proglašen pobjednikom meča, remiji se ne računajući. Nudim vam takođe prednost od 4 poena; to jest, moje prve 4 pobjede se ne računaju. Ulozi ne prelaze 5.000 franaka. “
Reuben Fine je napisao da je Janowski bio „majstor za alibi“ u vezi opravdanja za njegove poraze.

Aron Nimzowitsch izgubio od idiota?

Godine 1918., Aron Nimzowitsch (1886-1935) navodno je izgubio u posljednjem kolu brzopoteznu partiju  u Berlinu, i skočio na sto viknuvši: “ Gegen diesen Idioten muss ich verlieren !“ (Zašto ja moram izgubiti od ovog  idiota!). ( izvor: Reinfeld i Kmoch , „Bezuslovna predaja“,Chess Review, februar 1950, str. 55)

Pobjegao od mata

Godine 1895. Wilhelm Steinitz (1836-1900) je odigrao vrlo jak potez protiv Curta von Bardelebena (1861-1924) koji bi doveo do matiranja kroz deset poteza. Von Bardeleben je odlučio da napusti salu tokom partije i nije se vratio. Zvaničnik turnira zatekao ga je ispred dvorane kako ljutito korača. Izgubio je partiju 50 minuta kasnije kada mu je isteklo vrijeme na satu.

Steinitz – von Bardelben , Hastings 1895,
1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 Bc5 4. c3 Nf6 5. d4 exd4 6. cxd4 Bb4 + 7. Nc3 d5 8. exd5 Nxd5 9. OO Be6 10. Bg5 Be7 11. Bxd5 Bxd5 12. Nxd5 Qxd5 13. Bxe7 Nxe7 14. Re1 f6 15. Qe2 Qd7 16. Rac1 c6 17. d5 cxd5 18. Nd4 Kf7 19. Ne6 Rhc8 20. Qg4 g6 21. Ng5 + Ke8 22. Rxe7 + Kf8 23. Rf7 + Kg8 24. Rg7 + Kh8 25. Rxh7 + {I von Bardeleben je u ovom trenutku izašao iz dvorane i nije se vratio. Steinitz je demonstrirao odmah nakon toga, postoji mat u deset poteza koji se može spriječiti samo gubitkom materijala; analiza slijedi: … Kh8 25. Rxh7 + Kg8 26. Rg7 + Kh8 27. Qh4 + Kxg7 28. Qh7 + Kf8 29. Qh8 + Ke7 30. Qg7 + Ke8 31. Qg8 + Ke7 32. Qf7 + Kd8 33. Qf8 + Qe8 34. Nf7 + Kd7 35. Qd6 #} 1-0

Za sve je kriva – klima

Godine 1895. Siegbert Tarrasch (1862-1934) se pokazao kao ‘loš’ gubitnik jer je optužio za svoj poraz „malaksalost koja je posledica efekata morskog vazduha„.
Kada je 1908 godine u Düsseldorfu izgubio meč za svjetskog šampiona od Emanuela Laskera za poraz je optužio -klimu.

Izgubio zbog pijanstva

James Mason je 1889. godine na šahovskom turniru u New Yorku, nakon 8 poteza, izgubio od Davida Grahama Bairda (1854-1913). Mason je neposredno prije partije posjetio bar sa nekim prijateljima i više nije mogao igrati, jer je bio previše pijan.

Baird – Mason,
New York, 1889,
1. e4 e6 2. d4 d5 3. exd5 exd5 4. Nf3 Bf5 5. Bd3 Bxd3 6. Qxd3 Nf6 7. OO Bd6 8. Re1 +
i „partija izgubljena zbog kontumacije“.

Teško je predati slabijem igraču…

Emanuel Lasker (1868-1941) je 1892. godine izgubio samo jednu partiju ​​na simultanci u Quebecu. Izgubio je od Nicholasa MacLeoda. Lasker je odbio da preda, uprkos tome što je u partiji protiv njega  MacLeod imao dvije kraljice.

(nastaviće se)

Kako predati partiju?

(2. nastavak)

Bolest kao izgovor za Arthura Skipwortha

Uvaženi Arthur Skipworth (1830-1898) je bio ‘loš’ gubitnik. Imao je naviku da se iznenada “razboli” kada bi izgubio nekoliko šahovskih partija, a onda bi podnio molbu turnirskom odboru  da mu vrate upisninu zbog lošeg zdravstvenog stanja.
Odustao je od londonskog turnira British Chess Association (BCA) 1868. godine nakon nekoliko poraza.
1883. izgubio je drugu partiju ​​od Jamesa Mortimera (1833-1911) na turniru BCA u Londonu, a zatim je rekao da je lošeg zdravlja i da želi da mu vrate njegov novac, koji je dao kao depozit, što su i uradili.
1886. odustao je od turnira u Nottinghamu, nakon što je izgubio prve dvije partije (njegova prva partija je bila prekinuta u izgubljenoj poziciji, ali nije predao) tvrdeći da je lošeg zdravlja i zatražio je povraćaj upisnine.
1888. odustao je od turnira u Bradfordu u 6. kolu, nakon nekoliko poraza i nijedne pobede, tvrdeći da je bolestan. To je radio  tokom čitave svoje šahovske karijere.

(nastaviće se)

Kako predati partiju?

(1. nastavak)

U šahu gubite partiju ako ste matirani. Ali postoje i drugi načini za gubljenje. Možete izgubiti na vrijeme, jednostavno možete predati, možete izgubiti ako vam zazvoni mobilni telefon i / ili drugi elektronski uređaj ili čak i ako ga samo unesete u salu za igru. Mogli biste izgubiti ako skrećete pažnju ili gnjavite protivnika, ili bilježite ili analizirate neku drugu partiju ​​na drugoj šahovskoj tabli. Na međunarodnim turnirima možete izgubiti ako ne poštujete pravila oblačenja ili ako u sali za igru nosite svoj sat ili hemijsku. Preko interneta možete izgubiti ako vam miš klizne i pritisnete “predajem” umjesto “remi”.

Evo nekoliko načina gubitka u šahu, predaje i nekih posledica teških poraza. Neki ljudi su bili samo bili ‘loši’ gubitnici. I na kraju, možete pročitati neka opravdanja za šahovski poraz.

Oko 1213., portugalski princ Ferdinand ( Ferrand ) (1188.-1233.) Izgubio je šahovsku partiju od svoje žene Joan (1194-1244.), grofice Flandrije i ćerke Baldwina IX (1172.-1205.), grofa Flandrije i prvog car latinskog carstva Carigrada. Ferdinand se toliko naljutio kad ga je žena pobjedila u šahovskoj partiji da je udario pesnicama. Za osvetu ona je ostavila  svog supruga u francuskom zarobljeništvu od 1214. do 1226., odbijajući da ga otkupi. (izvor: Murray, Istorija šaha, 1913., str. 436)

General Winfield Scott (1786-1866) bio je šahista, ali vrlo je gubitnik. 1846. godine, kada je izgubio partiju šaha od devetogodišnjeg Paula Morphyja (1837-1884) u New Orleansu, svoj poraz nije lako prihvatio. Ustao je od stola  drhteći i sa ogorčenjem.
(ova priča možda nije istinita jer je prema nekim izvorima Winfield Scott u to vrijeme bio uhapšen)

(nastaviće se)

Ponovo odigrane partije

Sam Sloan, 2006. godine, član uprave USCF-a podnio je  tužbu tvrdeći da je Robert T Tanner, drugi član Izvršnog odbora USCF-a, početkom 1990-ih izmišljao ili manipulisao rezultatima turnira kako bi vratio titulu majstora koju je prvobitno zaradio na legitimnim događajima 1987. godine.
U Sloanovoj tužb se tvrdilo da je Tanner postigao titulu majstora igrajući ponovljene partije 1992. i 1993. godine (poteze partija iz 1987) u zatvorenoj grupi prijatelja koji su zajedno putovali i okupljali se u zabačenim mestima kao što su Teton, Wyo., Wendover , Nev., i Ceres, Kalifornija Sloan rekao je da su igrači u grupi bili prijavljeni na Tannerovoj kućnoj adresi, a da se niko od devet muškaraca, osim Tannera, nikada nije takmičio izvan te grupe.
Kasnije je Tanner podnio ostavku na člana Izvršnog odbora USCF. Tannerovo pismo od 4. decembra 2006. godine o ostavci upućuje na to da je odstupio kako bi odbor „mogao nastaviti svoj važan rad bez nepotrebnog ometanja u ovoj aferi“. Tanner je rekao i da se želi fokusirati da se reaktivira kao ozbiljan šahista. Tanner je tvrdio da nije učinio ništa ilegalno. Rekao je da su se partije ustvari odigrale, a etička komisija podržala je njegovu tvrdnju da su protivnici bili pravi ljudi.

Odbačene pritužbe

U januaru 2011. godine 18 učesnica Svjetskog prvenstva za žene koje se održavalo u Antakhiji u Turskoj žalilo se na uslove, uključujući kvalitet hotela, te visoke troškove za sobu i prevoz. Turska šahovska federacija odgovorila je rekavši da su neke pritužbe jednostavno smeće. (izvor: ChessBase Chess News, 9. februara 2011. – https://en.chessbase.com/post/turkish-che-federation-some-of-the-complaints-were-simply-rubbish-)

Šah i poroci

Gilles Andruet (1958-1995) bio je francuski internacionalni majstor (1982). Bio je ovisnik o drogama i ubijan je zbog kockarskih dugova.

Dr Oscar Blum (1886-1946?) Bio je litvansko-francuski majstor šaha. Njegov je porok bio što nije volio da plaća račune. Dok je bio u Folkestoneu u Engleskoj, na šahovskom turniru, napravio je hotelski račun za 5 britanskih funti i otišao bez plaćanja. Zatim je otišao u London gdje je ostao dužan 20 britanskih funti za stanovanje. Uhapšen je i naređeno mu je da napusti zemlju, ali to odbio. Osuđen je na dva mjeseca teškog rada.

Ostao bez alibija

David Janowski je bio poznat po svojim žalbama koje su mu služile kao alibi kada bi izgubio partiju. Na jednom turniru je svaki njegov zahtjev odobren i po prvi nije imao  ništa na šta da se žali. Kada je ipak izgubio na  turniru, rekao je: „Oduzeli ste mi svaki alibi. Kako ste očekivali da igram dobar šah?“

World Open privlačan za varalice

U julu 2006. godine, na turniru World Open u Filadelfiji, dvojica igrača optužena su za varanje u šahu koristeći pomoć kompjutera. Otkriveno je da je jedan igrač, Steve Rosenberg, koristio bežični predajnik i prijemnik nazvan „ Phonito “. U uvu je imao bežični uređaj, tvrdeći da je u pitanju slušni aparat. Diskvalifikovan je sa turnira. Do trenutka diskvalifikacije Rosenberg je bio vodeći u svojoj sekciji prije poslednjeg kola. Pobjeda na turniru bi mu donijela 18.000 dolara. Drugi igrač, koji je nosio kapu, osumnjičen je da je varao. Direktor turnira je želio da pretraži ovu osobu. Osumnjičeni je pristao, ali je prvo otišao u toalet. Iako nije pronađen nijedan uređaj, ostala je sumnja je da je koristio odlazak u toilet kako bi se riješio minijaturnog bežičnog prijemnika koji je možda bio sakriven u šeširu koji je nosio. Tom igraču, Eugenu Varšavskom, bilo je dozvoljeno da završi turnir, ali je pretraživan prije svake partije, a zatim pažljivo posmatran dok igra partiju.

Pomoću Bluetooth-a i kompjutera do 2484!

U decembru 2006. godine, na turniru Subroto Mukerjee u Delhiju, indijski majstor Umakanth Sharma, star 25 godina, uhvaćen je kako koristi šahovski kompjuter, putem Bluetooth uređaja koji mu je prišiven u kapu. U kapi je imao ušivene Bluetooth slušalice koje je obično vukao preko ušiju. Saučesnik van sale za igru je komunicirao s njim prenoseći mu poteze kompjutera. Sharmi je zabranjeno da igra takmičarski šah 10 godina. Očigledno da je Sharma koristio kompjuter i na prethodnim turnirima jer je povećao rejting sa stabilnog nivoa od 1900. na 2484 u 2006. godini.

 

 

 

Šah zabranjen na koledžu

1993.godine šah je bio zabranjen na američkom River koledžu u Kaliforniji zbog ometanja ostalih od šahista koji su igrali u kafeteriji i biblioteci. Policija kampusa naredila je nekim šahistima da prestanu da igraju šah. Igrači su odbili i policija kampusa je oduzela šahovske table i figure.

Brižan otac

Godine 1994. Rustam Kamsky, otac GM Gate Kamskog, prijetio je da će ubiti velemajstora Nigela Shorta u jednom restoranu, tokom šahovskog meča Kamsky-Short. Rustam, bivši bokser, često je odlazio na šahovske turnire sa svojim sinom i prijetio svima za koje je smatrao da će ometati koncentraciju njegovog sina.

Rekordna simultanka

Godine 1996  švedski GM Ulf Anderson postavio je svjetski rekord igrajući simultanku na 310 tabli, pobjedivši 268 partija, remizirajući 40, a 3 izgubio. Simultanka je trajala 15 sati i 23 minuta.

 

Blic rekorder

1981.godine engleski internacionalni majstor Andrew Martin odigrao je 430 brzopoteznih partija (5-minutnih) u 60 sati i pobjedio u preko 70% tih partija.

Prekinut šampionat

1982.godine prekinut je šampionat Izraela u šahu, jer je nekoliko njegovih učesnika pozvano na služenje vojske u ratu s Libanom.

Velemajstori

U svijetu je 1972.godine bilo 88 velemajstora, od tog broja 33  velemajstora iz SSSR-a.

Velemajstor stradao na planinarenju

Ruski velemajstor Georgije Agzamov upravo je završio uavgustu 1986 godine šahovski turnir u Sevastopolju i odlučio da planinari. Tu je doživio nesreću, pao sa litice i zaglavio između dvije stijene. Neki su ljudi čuli njegove vapaje za pomoć, ali on je bio previše duboko upao, i kad su spasilačke ekipe stigle do njega, bilo je prekasno i on je umro.

Namješten turnir

1987.godine zonski turnir u Džakarti, Zona 11 (Istočna Azija / Australija) u Indoneziji poništen je nakon optužbi da su kineski igrači namjerno gubili partije kako bi osigurali da jedan od njihovih  igrača napreduje na međuzonski turnir. Većina igrača odbila je da igra nakon što je jedan kineski igrač predao remi poziciju, a zatim drugi izgubio na vrijeme. Taj igrač je gledao ostale partije i nije ni pokušao da stigne do table i odigra protiv vodećeg, Xu Jun-a. FIDE je tada poništio turnir. Kasnije je predsjednik FIDE Campomanes preokrenuo odluku i presudio da rezultati ostanu.

 

Najgora simultanka

1977.godine godine u New Jerseyju se održala najgora simultanka. Jedan igrač je pozvao 180 protivnika na simultanku. Došlo je samo 20 protivnika, od kojih ga je pobjedilo 18. Jednu od dvije pobjede davalac simultanke je postigao protiv svoje majke koja je bila učesnik te simultanke.

Školski šampion

Godine 1980., John Jarecki (1969-), iste godine je osvojio Državno prvenstvo u osnovnih škola i srednjih škola u šahu.

Pobjegao dok je avion punilo gorivo

1980., GM Igor Ivanov (1947-2005) otišao je na Kubu sa sovjetskim timom da igra na Memorijalu Kapablanke. Na povratku u SSSR-u, tokom zaustavljanja zbog punjenja goriva u Newfoundlandu, Ivanov je napustio avon i prebjegao u Kanadu, a kasnije i u Ameriku.

Direktor turnira izvukao deblji kraj

Godine 1981. budući velemajstor John Fedorowicz i velemajstor Andras Adorjan upustili su se u šaketanje na Memorijalu Edwarda Laskera u New Yorku. Fedorowicz se iznervirao što ga je Adorjan pobjedio, a prethodno remizirao sve ranije partije. Većina njihovih udaraca je promašila i jednog i drugog, ali je padala na direktora turnira Erica Schillera, koji je pokušavao prekinuti tuču.

Zreo autor

1976.godine David Lawson (1886-1980) imao je 89 godina kada je objavljena njegova biografija Paula Morphy-ja, Paul Morphy: Ponos i tuga šaha. On je možda najstariji šahovski pisac poznate šahovske knjige.

Zbog saobraćajne nesreće odložen meč

Godine 1977. Viktor Korchnoi je povređen u saobraćajnoj nesreći u Švajcarskoj i morao je odložiti svoj polufinalni meč protiv Borisa Spaskog. Korchnoi je zadobio više povreda, kada se njegov automobil sudario sa kamionom švajcarske vojske i prevrnuo. Drugi putnik u Korchnoijevom automobilu bio je Ray Keene, koji je lakše povrijeđen. Korchnoi je imao slomljenu desnu ruku i druge povrede.

Obezbjeđena ceremonija zatvaranja

U novembru 2013., održana je ceremonija zatvaranja FIDE Svetskog Šahovskog šampionata između Viswanathana Ananda i Magnusa Carlsena, održanog u Chennaiu u Indiji, na kojoj je krunisan Magnus Carlsen  kao novi svjetskog šampion. Šampionsku medalju, trofej i vijenac uručio je predsjednik FIDE, Kirsan Iluzhminov. Bila je to možda jedina šahovska ceremonija na kojoj su na pozornici bili pripadnici obezbeđenja sa automatskim oružjem.

Šah i kockanje

1973.godine policija je izvršila pretres na šahovskom turniru u Clevelandu u Ohiju, uhapsila direktora turnira i konfiskovala šahovske garniture pod optužbom da su omogućile kockanje (novčane nagrade pobjednicima) i posjedovanje uređaja za kockanje (šahovske garniture). Ovaj je slučaj je kasnije odbačen.

Tragična pobjeda u Vancouveru

5.juna 1975., GM Paul Keres (1916-1975) umro je od srčanog udara u Helsinkiju u svojoj 59-oj godini. Umro je od srčanog udara, vraćajući se kući u Estoniju sa open turnira Vancouver u Vancouveru, BC, na kojem je upravo pobijedio uprkos preporuci ljekara da ne igra na tom turniru zbog stresa i visokog krvnog pritiska (nije igrao ni na jednom turniru 1974. godine zbog zdravstvenih problema). Njegov avion poletio je iz Helsinkija za Talin kada je Keres doživio srčani udar. Avion se okrenuo i sletila nazad u Helsinki, a Keres je hitno prevezen u bolnicu gdje je umro.

Zbog aparthejda zabranjeno učešće na olimpijadi

1974.godine FIDE je privremeno zabranila učešće Južne Afrike i Rodezije (danas Zimbabve) na šahovskoj olimpijadi u Nici, Francuska, zbog njihove prakse aparthejda.

 

Pobjedio 114 protivnika

Godine 1966. šahovski majstor Jude Acers igrao protiv 114 protivnika na državnom sajmu u Louisiani, i pobijedio svih 114 partija.

Bobby Fischer

U aprilu 1967. Bobby Fischer je osvojio 1. mjesto u Monaku. Njegov američki rejting (USCF) bio je 2762. Dobio je honorar od 2.000 dolara i prvu nagradu od 5.000 franaka. Trofej su mu uručili princ Rainier i princeza Grace. Fischer je odbio da pozira za fotografiju s princom ili princezom.

Petnaestogodišnjak održao simultanku naslijepo

Ken Rogoff je 1968. godine sa 15 godina održao simultanku naslijepo  na 26 tabli, što je svjetski rekord za šahistu njegovih godina. Simultanka je odigrana u Šahovskom klubu Rochester u New Yorku i trajala je 5 sati.

Paradoks

Godine 1958., aktuelni irski šahovski šampion je pobjedio svoju partiju ​​na olimpijadi u Minhenu, ali tim Irske je izgubio meč 0-4! To je zato što je irski šampion, Wolfgang Heidenfeld, igrao za Južnoafričku Republiku, u meču protiv svoje zemlje, u kojem je tim Južnoafričke republike savladao Irsku sa 4: 0.

Najstariji šampion

1961.godine godine Robert Scrivener osvojio je državno prvenstvo u Mississippiju u svojoj  80 godini, i tako postao najstariji šampion države.

Internacionalni majstora u 75. godini

1961.godine Edward Lasker (1885-1981) postao je međunarodni majstor u svojoj 75. godini. Bio je dalji rođak bivšeg svjetskog prvaka Emanuela Laskera.

Dvorana slavnih šahista u St Louisu

U avgustu 2010. godine održana je ceremonija u Svjetskoj šahovskoj dvorani slavnih u St Louisu. Za to vrijeme imena Diane Saveride, Herman Steiner i Jackson Showaltera su uvedena u američku Kuću slavnih. Showalterova unuka Amy Showalter prisustvovala je ceremoniji i u ime porodice Showalter prihvatila plaketu.

Spor oko pada zastavice

1957.Samuel Reshevsky odigrao je meč protiv Donalda Byrna u New Yorku. U prvoj partiji meča pala je Byrneova zastavica, ali je Reshevsky ponudio remi. Byrne je prihvatio remi i on je upisan, jer Reshevsky nije zatražio pobjedu zbog pada zastavice protivnika.
U 2. partiji Byrneova zastavica ponovo je pala, ali opet Reshevsky nije to primjetio. Tada je pala zastavica Reševskog. Nijedan igrač nije primetio da su obe zastave pale. Međutim, gospođa Reshevsky, sjedeći u publici, reklamirala je to sudiji. Byrne je naglasio da samo igrač na potezu može da reklamira pad zastavice protivnika. Pošto je sada bio on na potezu, on je reklamirao pad zastavice Reshevskog. Za rješavanje spora organizovan je sastanak komisije za žalbe, na koji je Byrne dao prigovor. Komisija je objavila da je partija završena remijem. Byrne je tada napustio mač, ali se kasnije vratio i nastavio. Meč je izgubio 7-3.

Herman Steiner

25.novembra 1955., Herman Steiner umro je od srčanog udara posle partije državnog šampionata Kalifornije u Los Angelesu. Branio je titulu državnog prvaka i završio partiju u 5. kolu (remi u 62 poteza protiv Williama Addisona). Zatim je rekao da se ne osjeća dobro, pa je njegova poslepodnevna partija odložena. Oko dva sata kasnije, oko 21:30, Steiner je imao srčani udar dok je bio kod ljekara.

„Živi šah“ u Frascatiju

U maju 2005. godine, u Frascatiju u Italiji održana je svečana ceremonija otvaranja Šahovske nedjelje. Prisustvovao je Boris Spassky, koji je rekonstruirao u „živom šahu“ šahovsku partiju ​​protiv italijanskog velemajstora Sergija Mariottija odigranu 1976. godine. Ta je partija završena remijem posle 36 poteza.

Riskantan kablovski šah

1. William Steinitz je preko kabla igrao protiv Michaela Chigorina u Havani i izgubio. Ubrzo nakon toga, njujorška policija uhapsila je Steinitza kao ruskog špijuna zbog upotrebe šahovskog koda preko kabla. Ovo je razjašnjeno kasnije.

Postao svjetski šampion bez odigranog meča

U aprilu 1975. u Domu sindikata u Moskvi održana je ceremonija kojom je predsjednik FIDE Max Euwe krunisao Anatolija Karpova za novog svjetskog šahovskog šampiona. Titulu je osvojio bez borbe kada je Bobby Fischer odbio da igra jer nisu prihvaćeni njegovi zahtjevi u vezi meča. Karpov je primio medalju, trofej za šahovskog Oskara i veliki vijenac. (pogledajte video: https://tinyurl.com/ybcar4gg )

Osveta otpuštenog sekretara

4.novembra 1892. godine dogodila se pucnjava u kući Williama Steinitza u Gornjem Montclairu, New Jersey. Njegov prethodni američki sekretar, Arthur Williams, upucao je njegovog novog francuskog sekretara Edwarda Treitala u pokušaju da ubije svog naslednika sačmaricom sa dvostrukom cijevi. Treital je izgubio lijevu ruku.

Vrijedna nagrada pobjedniku

1916,godine nagrada za prvo mjesto za pobjednika šahovskog meča Tarrasch-Mieses bila je pola kilograma masla.

Zatvoren šahovski klub posle 124 godine postojanja

1.februara 2002. zatvorio se šahovski klub na Menhetnu. Postojao je 124 godine. Njen posljednji predsjednik bio je Jeff Kossak.

‘Bubicom’ do pobjede na turniru

In 1999, at the Bobingen Open, njemački klupski šahista Clemens Allwermann koristio je ‘bubicu  uvu’ kojom je dobijao poteze šahovske mašine Fritz i pobjedio sve svoje partije. Kasnije je otkriven i vratio je novac dobijen kao nagradu.

Odustala od meča za svjetsku šampionku

U avgustu 1998, Kina je bila domaćim finalnog meča kandidata između ruske šahistkinje GM Alise Galliamove i kineske šahistkinje GM Xie Jun.  Galliamova je odbila da igra uz prigovor da je čitav meč planiran da se igra u Kini. Ipak, Kina je bila jedina zemlja koja je dala ponudu za domaćina. Meč je proglašen kao pobjeda Xie Jun.

Prva žrtva šahovskog sata

1882.godine James Mason (1849-1905) postao je prvi šahista koji je izgubio šahovsku partiju na vrijeme. Bilo je to na turniru u Beču.

Poraz zbog alkohola

James Mason je 1889. godine izgubio od Davida Bairda na šahovskom turniru u New Yorku, nakon 8 poteza. Mason je prije partije bio u jednom baru i nije mogao više igrati jer je bio previše pijan.

Šahista -kriptograf

Pedesetih godina prošlog vijeka britanskom šahovskom majstoru Conel Hugh O’Donal Alexanderu bilo je zabranjeno putovanje u bilo koju komunističku zemlju zbog njegove  povezanosti s kriptografijom. Pomogao je razbijanju njemačkog koda Enigma tokom Drugog svjetskog rata.

Prespavao partiju

1953, Bent Larsen je čitavu noć analizirao prekinutu partiju kako bi pronašao varijantu koja dobija. Zatim je pokušao odspavati nekoliko sati. Izgubio je partiju jer je prespavao i nije uspio da se pojavi na vrijeme.

Otvaranje najbolje, zatvaranje najgore

U oktobru 2004. godine na Gran Casicno de Mallorca u Kalviji, Španija, održana je svečana ceremonija otvaranja 36. šahovske olimpijade. Ceremoniju otvaranja učesnici su smatrali jednom od najboljih u istoriji Olimpijade. Ipak skandal se desio na ceremoniji zatvaranja, kada je potpredsjednik FIDE-a Zurab Azmaiparashvili udaran i uhapšen kada se  pokušao da popne na pozornicu kako bi se dodijelio trofej None Gaprindashvili.

Istorijski meč

Od 16. do 24. juna 1954. u hotelu Roosevelt na Manhattanu odigran je šahovski meč između ekipa SSSR-a i ekipe SAD-a. To je bilo prvi put da je sovjetska šahovska ekipa igrala na tlu Sjedinjenih Država. Meč je privukao 1.100 gledalaca, više nego bilo koji drugi prethodni šahovski događaj u američkoj istoriji. Meč je sudio Hans Kmoch (1894-1973). Tim SSSR-a je pobijedio 20-12.
Bobby Fischer, star 11 godina, prisustvovao je sva četiri kola i sačuvao rezultate svih partija.

Bejzbol karijera Kapablanke

U septembru 1906. Jose Capablanca upisao se na univerzitet Columbia da studira hemijski inženjering i možda igra profesionalni bejzbol. Capablanca je ubrzo izabran da igra bejzbol za Univerzitet  Columbia, pa čak bio i kapiten univerzitetskog tima.

Predvidio pojavu Fischera

1935.godine dobitnik Nobelove nagrade Elias Canetti napisao je knjigu „Auto de Fe“. Glavni junak kojeg je nazvao Fisher, koji sanja da postane svjetski šahovski šampion i kupuje odjeću od najboljih krojača na svijetu. Baš kao Bobby Fischer 1965. godine.

Pal Benko

U martu 1952., Pal Benko (1928-2019) uhapšen je i zatvoren na 16 meseci u mađarskom koncentracionom logoru zbog pokušaja bjekstva iz Istočnog Berlinana Zapad. Optužen je da je bio američki špijun. Kada su pretražili njegov stan, pronašli su poštu posvećenu njegovim dopisnim šahovskim partijama. Policija je pretpostavila da je u njima sakriven špijnuski kod, i pokušavali su da otkriju kako da razbiju šifru.

Prvi meč za svjetskog šampiona

11.januara 1886. u Cartierovoj dvorani na 5. aveniji u New Yorku počela je prva partija službenog meča za svjetskog šampiona u šahu Steinitz -Zukertort. Steinitz je želio da američka zastava bude postavljena pored njega tokom meča, iako je još bio austrijski državljanin (postao je američki državljanin skoro tri godine kasnije).
Na početku ovog istorijskog meča bilo je manje od 40 ljudi, usprkos Steinitzovoj ćerki Flori, koja je prodavala programe i fotografije kako bi zaradila nekoliko dodatnih dolara za familiju. Steinitz nije mogao sebi priuštiti zimski kaput.
Vremenska kontrola  iznosila je 30 poteza za 2 sata, uz 2-satnu pauzu za večeru, zatim 15 poteza na sat. Demonstraciona šahovska tabla je po prvi put korištena u ovom meču za svjetskog šampiona, a njome je upravljao George Mackenzie.

Lusitanija

7.maja 1915. nesreća je zadesila RMS Lusitaniju kada je torpedovana od  njemačke podmornice i potonula 11 milja dalje od južne obale Irske. Izgubljeno je oko 300 primjeraka jedne od knjiga Božićne serije šahovskih problema Alaina C. Whitea. Ovo je tu knjigu učinilo najrjeđom iz Božićne serije, pa je jedan pronađeni primjerak prodat na aukciji Klittich 2014. godine za 2.200 evra.
FG Naumann je takođe stradao sa brodom. Bio je poznati šahovski pokrovitelj (sponzorirao je turnire Monte Carlo 1902. i Cambridge Springs International 1904) i bio je predsjednik Šahovskog saveza okruga Surrey.

Šahisti na Titaniku i šahovske garniture „Titanik“

15.aprila 1912. desila se katastrofa sa Titanikom. Na RMS Titaniku je bilo nekoliko šahovskih tabli i šahovskih garnitura tako da su putnici mogli da igraju šah.

Šahovske garniture su mogli da iznajmljuju i putnici druge klase nakon što ispune aplikaciju i predaju ih brodskom stjuardu. RMS označava Royal Mail Steamer jer je Titanic prenosio poštu pod okriljem poštanskih vlasti Njegovog Veličanstva u Engleskoj. Bilo je nekoliko poštanskih pošiljki vezanih sa šahom koje je Titanic nosio u Sjedinjene Države. Jedan od putnika u prvoj klasi bio je Peter Dennis Daly. Njegov je hobi bio igranje dopisnog šaha sa prekookeanskim protivnicima. Druga žrtva Titanika bio je Jacques Futrelle (1875-1912), američki novinar i pisac misterija. Pisao je o šahu i kratke detektivske priče u kojima je glavna ličnost bio profesor Augustus Van Dusen, takođe poznat kao „Mašina koja misli“. Jedno vrijeme se smatralo da je američki šahovski šampion Frank J. Marshall bio na „Titaniku“. Gospodin i gospođa Marshall bili su na listi putnika Titanica. Pokazalo se da je to bio Henry Marshall, a ne Frank Marshall. Frank Marshall je još bio u Parizu gdje je igrao šahovske simultanke. Izgubljena su pisma sa priloženim šahovskim dijagramima koje je A. C. White trebao da koristi u jednoj od svojih poznatih knjiga „Božićne serije“.

23. jula 2014., aukcionari Philip Weiss Auctions u Lynbrooku u New Yorku prodali su šahovsku tablu  izrađenu od drveta sa Titanika za 16.385 dolara. Šahovsku tablu izradio je William Parker, stolar na SS Miniju, jednom od četiri broda kojima je iznajmila kompanija  ‘White Star ’ kako bi se pronašala tijela koja su plutala Atlantikom nakon što je Titanik potonuo. Tabla je prvobitno bila postavljena u muzeju Manitoba odjeljenju posvećenom Titaniku.

Bilo je više šahovskih garnitura nazvanih „Titanic“. Jednu od najskupljih dizajnirao je T.Q.B. Art.

U gradskoj skupštini u Belfastu, Irska, postoji šahovska garnitura nazvana „Titanik“. Šahovske figure u toj garniture predstavljaju stvarne ljude koji su imali vezu s „Titanikom“, uključujući kapetana Edwarda Johna Smitha i dizajnera Thomasa Andrewa.

Prvi put ispred Rusije (ili SSSR-a) na Olimpijadi

U septembru 2016. američka šahovska reprezentacija pobijedila je na šahovskoj olimpijadi  koja je održana u Bakuu, u Azerbejdžanu. To je bio prvi put da je američki tim zauzeo prvo mjesto na šahovskoj olimpijadi na kojoj su se takmičile Rusija ili Sovjetski Savez.

Tragičan kraj majstora Swiderskog

U avgustu 1909. njemački šahovski majstor Rudolf Swiderski (1878-1909) počinio je samoubistvo u Lajpcigu nekoliko dana posle svog 31. rođendana. Uzeo je malo otrova da se ubije. Zatim je  iz revolvera pucao sebi u glavu. Kratko vrijeme prije ove tragedije je osuđen za laganje na sudu u vezi sa ljubavnom vezom i trebao se suočiti sa još jednim sudskim procesom. Drugi izvori kažu da je godinama bolovao od teške bolesti i bio je obeshrabren jer je mislio da je borba uzaludna.

Remizeri

Godine 2018. odigran je meč po klasičnom tempu (duga vremenska kontrola) između svjetskog šampiona Magnusa Carlsena i izazivača Fabiano Caruane. Svih 12 partija je završeno remijem.  Ovo je bio jedini put u istoriji svjetskog šahovskog šampionata da su remijem završene sve partije po klasičnom tempu.

Tuča zbog partije

Godine 2010., šahovska partija između zatvorenika u zatvoru Indian River County, na Floridi, dovela je do tuče. Christopher Brown igrao je šah sa drugim zatvorenikom u ćelijskom bloku kada je Christopher O’Neal, koji je gledao partiju, komentarisao partiju i pomagao drugom zatvoreniku. Brown je rekao O’Nealu da umukne, ali O’Neal ga je ignorisao i nastavio da raspravlja o šahovskoj partiji koja je bila u toku. To je dovelo do svađe i tuče. Bilo je potrebno nekoliko stražara da ih razdvoje i prekinu borbu.

Poraz zbog podešavanja na „ljetno vrijeme“

Godinne 2012, šest igrača iz Gruzije je izgubilo partije na šampionatu Evrope. Nisu uspjeli da dođu za partiju na vrijeme, pošto su pogrešno namjestili satove na početku ljetnog računanja vremena.

Predsjednica -supermodel

Godine 2004. supermodel Carmen Kass izabrana je za predsjednicu Estonske šahovske federacije. Bila je predsjednica od 2004. do 2011. godine.

Najveći rejting

Magnus Carlsen je u maju 2014. godine imao FIDE rejting 2882, najviši ikada do sada.

Sumnjičavi šahista

2005.godine, jedan od takmičara na turniru Svjetskog prvenstva u San Luisu optužio je Topalova da je varao sa kompjuterom. Navodno je Topalovljeva delegacija koristila laptop u sali za igru kako bi analizirala poteze i ponekad mu signalizirala poteze.

Masovno takmičenje

1949.godine, 125.000 šahista takmičilo se za šampionatu kolektivnih poljoprivrednih gazdinstava u Sovjetskom Savezu.

Zatvor za šahistu

U martu 1951., James Bolton (1928-2004), 22. godine, uhapšen je u u Connecticutu prema novom Zakonu o selektivnoj službi nakon izbijanja Korejskog rata. Svedočio je da veruje da je zakon neustavan i izgubio je parnicu. Osuđen je na godinu dana i jedan dan zatvora. Bolton je bio pobjednik prvenstva u šahu iz Nove Engleske 1950. godine. Osvojio je državno prvenstvo u Connecticutu 1953, 1957, i 1966.