Autor: Carlos Alberto Colodro
19. oktobar 2026. – Total Chess predložio je novi rejting sistem koji objedinjuje rejtinge šahista u klasičnom, rapid i blic šahu u jednu brojčanu vrijednost. Formulu je razvio istraživač Mehmet Mars Seven u saradnji sa organizacijom Norway Chess, koristeći postojeće rejtinge FIDE za procjenu ukupne snage igrača u sva tri formata. Magnus Carlsen (na fotografiji) zauzima prvo mjesto na početnoj rang-listi, ispred Hikaru Nakamure i Nodirbeka Abdusattorova. Sistem će biti testiran, a prije eventualnih izmjena biće sprovedene javne konsultacije.
Foto: Nils Rohde / ChessBase
Jedan rejting za tri vremenske kontrole
Total Chess World Championship Tour predstavio je prijedlog novog rejting sistema koji objedinjuje rejtinge igrača u klasičnom, rapid i blic šahu u jednu vrijednost. Sistem, nazvan Total Chess Rating, predstavljen je 14. oktobra, a cilj mu je da pruži jedinstvenu procjenu ukupne šahovske snage u tri glavne vremenske kontrole.
U početku će sistem biti testiran u okviru pilot-projekta, a organizatori pozivaju javnost da iznese svoje mišljenje prije turnira Total Chess, koji će se održati u Budimpešti od 10. do 21. novembra.
Prijedlog je razvio dr Mehmet Mars Seven, istraživač na londonskom King’s Collegeu, u saradnji sa organizacijom Norway Chess. Prema Sevenovim riječima, prvobitna ideja potekla je od izvršnog direktora Norway Chess Kjella Madlanda, koji je želio jednostavan način za poređenje sposobnosti igrača u različitim formatima.
Sistem kao polaznu osnovu koristi postojeće rejtinge FIDE, a rezultat prikazuje na poznatoj Elo-skali.
Važno je naglasiti da je Total Chess Rating nezavisan od zvaničnih rejting-lista FIDE i da neće mijenjati rejtinge igrača u klasičnom, rapid ili blic šahu. FIDE je pristala da prati sistem tokom pilot-faze, nakon razgovora u okviru radne grupe koju čine predstavnici međunarodne federacije i organizacije Norway Chess.
Norway Chess i nagrade FIDE Excellence Awards
Norway Chess nedavno je proglašen najboljim turnirom po bergerovom sistemu na prvim dodjelama nagrada FIDE Excellence Awards.
Foto: Total Chess
Kako funkcioniše novi rejting?
Novi sistem objedinjuje tri FIDE rejtinga igrača pomoću matematičke formule, umjesto da jednostavno izračunava njihovu aritmetičku sredinu.
Razlog za takav pristup leži u logaritamskoj prirodi Elo-rejtinga, u kojem određena razlika između dva rejtinga odgovara konkretnoj očekivanoj vrijednosti rezultata.
Predloženi metod pretvara svaki od tri rejtinga u mjeru šahovske snage, izračunava prosjek te tri vrijednosti, a zatim rezultat ponovo pretvara u Elo-rejting.
Sva tri formata imaju jednaku težinu, mada zbog nelinearne prirode preračunavanja pojedinačni, naročito visoki rejtinzi mogu imati veći uticaj na konačnu vrijednost.
Na primjer, rejting Magnusa Carlsena 1. oktobra iznosio je 2823 u klasičnom, 2801 u rapid i 2860 u blic šahu. Njihova aritmetička sredina iznosi 2828, dok prema predloženoj formuli njegov Total Chess Rating iznosi 2830.
Dobijene vrijednosti zadržavaju uobičajeno značenje razlika u Elo-rejtingu. Igrač sa rejtingom 2800 imao bi očekivani rezultat od približno 64 odsto protiv protivnika sa rejtingom 2700. To ne znači da bi pobijedio u 64 odsto partija, jer se u proračun uračunavaju i remiji.
Organizatori smatraju da formula omogućava dosljedno rangiranje ukupne snage igrača i približno odgovara očekivanim rezultatima kada su partije ravnomjerno raspoređene između tri formata.
Matematičko obrazloženje, uključujući formulu i pretpostavke na kojima se zasniva, objašnjeno je u potpunoj metodologiji koju je objavio Total Chess.
Carlsen na čelu prve rang-liste
Total Chess objavio je početnu rang-listu 100 igrača, zasnovanu na FIDE rejtinzima od 1. oktobra 2026. godine.
Magnus Carlsen zauzima prvo mjesto sa 2830 poena, a slijede Hikaru Nakamura sa 2779 i Nodirbek Abdusattorov sa 2774 poena.
Alireza Firouzja je četvrti sa 2765, dok Javokhir Sindarov zauzima peto mjesto sa 2753 poena. Arjun Erigaisi, Ian Nepomniachtchi, Wesley So, Fabiano Caruana i Praggnanandhaa Rameshbabu upotpunjuju prvih deset.
Prvih deset igrača prema Total Chess Ratingu – 1. oktobar 2026.
| Mjesto | Igrač | Klasični | Rapid | Blic | Ukupni rejting |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Magnus Carlsen | 2823 | 2801 | 2860 | 2830 |
| 2. | Hikaru Nakamura | 2792 | 2738 | 2800 | 2779 |
| 3. | Nodirbek Abdusattorov | 2780 | 2704 | 2819 | 2774 |
| 4. | Alireza Firouzja | 2757 | 2737 | 2797 | 2765 |
| 5. | Javokhir Sindarov | 2782 | 2747 | 2725 | 2753 |
| 6. | Arjun Erigaisi | 2746 | 2740 | 2766 | 2751 |
| 7. | Ian Nepomniachtchi | 2719 | 2748 | 2765 | 2745 |
| 8. | Wesley So | 2770 | 2699 | 2745 | 2740 |
| 9. | Fabiano Caruana | 2784 | 2682 | 2738 | 2740 |
| 10. | Praggnanandhaa Rameshbabu | 2763 | 2730 | 2712 | 2736 |
Izvor: Total Chess. Igrači sa istim zaokruženim rejtingom rangirani su prema nezaokruženim vrijednostima.
Kompletnu rang-listu 100 najboljih igrača moguće je pogledati na zvaničnom sajtu Total Chess.
Dio novog prvenstva Total Chess
Prijedlog rejting sistema prati pokretanje Total Chess World Championship Toura, takmičenja koje su razvili Norway Chess i odobrila FIDE.
Projekat je najavljen ranije ove godine, a norveški fudbaler Erling Haaland postao je strateški investitor u Norway Chess preko kompanije Chess Mates, osnovane u saradnji sa biznismenom Mortenom Borgeom.
Cilj nove turneje je da se kroz takmičenja u tri formata – ubrzanom klasičnom, rapid i blic šahu – dobije svjetski prvak u kombinovanom šahu pod okriljem FIDE.
Prva puna sezona planirana je za 2027. godinu, a trebalo bi da obuhvati četiri turnira u različitim gradovima.
Prije toga, u novembru će u Budimpešti biti održan pilot-turnir na kojem će učestvovati 24 igrača. Među njima će biti Carlsen, Caruana, Wesley So, Vincent Keymer, Abdusattorov, Firouzja i Praggnanandhaa.
Takmičenje će početi u četiri grupe sa po šest igrača, koji će igrati dvokružni berger u ubrzanom klasičnom formatu, sa tempom od 45 minuta uz dodatak od 30 sekundi po potezu.
U nokaut-fazi svaki meč sastojaće se od četiri blic partije, dvije rapid partije i jedne partije u ubrzanom klasičnom formatu, uz sistem bodovanja sa različitim težinama.
Partije odigrane u ubrzanom klasičnom formatu računaće se za zvanični klasični rejting FIDE, pa će uticati i na klasičnu komponentu koja se koristi za izračunavanje Total Chess Ratinga.
Javne konsultacije do decembra
Total Chess pozvao je igrače, organizatore, matematičare i ljubitelje šaha da iznesu mišljenje o predloženom rejting sistemu.
Komentari dostavljeni do 6. novembra biće razmotreni prije pilot-turnira u Budimpešti, dok će šire javne konsultacije ostati otvorene do 24. decembra 2026. godine.
Organizatori namjeravaju da tokom budimpeštanskog turnira razgovaraju o metodologiji sa igračima, predstavnicima FIDE i drugim zainteresovanim stranama.
Nakon pilot-projekta i perioda konsultacija, Total Chess planira da početkom 2027. godine objavi rezultate analize, uključujući eventualne značajnije izmjene načina izračunavanja rejtinga.
Komentari i prijedlozi mogu se poslati dr Mehmatu Marsu Sevеnu na adresu mehmet.mars.seven@kcl.ac.uk, uz kopiju na info@totalchess.com.