ALEKSANDAR KOTOV
Rođen je 12. avgusta 1913. u Tuli. Kada je imao 16 godina, Aleksandar Kotov je postao prvak Tule. Deset godina kasnije, kada je bio Moskovljanin i debitovao na sovjetskom prvenstvu 1939. godine, stvorio je senzaciju završivši na drugom mjestu iza Mihaila Botvinika. Međutim, glavna dostignuća Kotova su došla u posleratnim godinama.
Na čuvenom turniru u Groningenu 1964. godine pobjedio je i Botvinika i Euvea, koji su podijelili 1-2 mjesto. 1948. Kotov je sa Bronsteinom dijelio 1. mjesto na sovjetskom prvenstvu. Pored toga, 1950. godine ušao je u borbu za svjetsko prvenstvo i stigao je na šesto mjesto u Budimpešti. Kotov je takođe sjajno nastupio na međuzonskom turniru 1952. u Stokholmu, na kojem je pobjedio sa 16,5 poena od 20, prestigavši drugoplasirane Petrosjana i Tajmanova za tri poena! Ovo je bio najbolji turnir Aleksandra Kotova – šahiste maštovitog, napadačkog stila čije su partije osvojile nekoliko nagrada za svoju sportsku ljepotu na turnirima.
Takođe je postigao i druge uspjehe – osvojio je turnir u Veneciji 1950., Hastings 1963., dvije olimpijade sa sovjetskim timom 1952 i 1954, ali je Stockholm 1952 ostao vrhunac njegovih dostignuća.
Aleksandar Kotov je imao različita druga dostignuća osim šahovskih. Po zanimanju inžinjer, tokom ratnih godina radio je u odbrambenoj industriji i nagrađen je Ordenom Lenjina za pomoć u stvaranju novog naoružanja. Kotov je takođe ostavio nasljeđe u književnosti. Nakon što je dugi niz godina proučavao umjetnost i život Aleksandra Aljehina, objavio je Šahovsku ostavštinu Aleksandra Aljehina, napisao roman pod nazivom Crno i bijelo i identičnu predstavu posvećenu životu velikog ruskog šahiste.
Kotov je napisao takođe knjige kao što su Sovjetska šahovska škola, Bilješke o šahovskom igraču, Otmica Proserpina, Velemajstor na poslu, Misli kao velemajstor, Vjeverica u kolu, Šahovska taktika i mnoge druge.
Kotov je takođe igrao veliku ulogu u promociji šaha. Dugi niz godina bio je zamjenik predsjednika Sovjetske šahovske federacije, predsjedavao je Centralnim šahovskim klubom SSSR-a i vodio je TV šahovsku školu.
Aleksandar Kotov umro je u Moskvi 8.januara 1981. godine.
Alexander Kotov – Alexander Kazimirovich Tolush
Trade Unions Leningrad URS (19), 1938
1.d4 Nf6 2.c4 g6 3.g3 Bg7 4.Bg2 d5 5.Nf3 0–0 6.cxd5 Nxd5 7.0–0 Nc6 8.Nc3 Nb6 9.e3 e5 10.d5 Ne7 11.e4 h6 12.Qb3 Kh7 13.Be3 f5 14.exf5 gxf5 15.Rad1 Ng6 16.Nd2 Nd7 17.Nc4 f4 18.Bc1 Nf6 19.Rfe1 Kh8 20.Qc2 fxg3 21.fxg3 Qe8 22.d6 Qf7 23.dxc7 Qxc4 24.Qxg6 Ng4
25.Be4 Qg8 26.Rd8 1–0
Grigory Levenfish – Alexander Kotov [B84]
USSR Championship Moscow URS (18), 30.09.1940
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Be2 Qc7 7.0–0 e6 8.f4 Be7 9.Be3 Nc6 10.Qe1 0–0 11.Qg3 Bd7 12.Rf2 b5 13.a3 Rfd8 14.Raf1 b4 15.axb4 Nxb4 16.f5 e5 17.Bh6 Bf8 18.Ne6 fxe6 19.fxe6 Bxe6 20.Rxf6 Re8 21.Rxe6 Rxe6 22.Bc4
22…Qxc4 23.Rxf8+ Kxf8 24.Qxg7+ Ke8 25.Bg5 Rc8 26.h4 h6 27.Bxh6 Qd4+ 28.Kf1 Qc4+ 29.Kg1 Re7 30.Qg3 Kd7 0–1
Yuri Averbakh – Alexander Kotov [B51]
1/2 final Ch URS Moscow (RUS) (09), 1944
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.Bb5+ Nc6 4.c3 Nf6 5.Qe2 Qb6 6.Na3 a6 7.Ba4 Qc7 8.h3 b5 9.Bd1 Bb7 10.d3 e6 11.Bg5 Be7 12.0–0 Ne5 13.Nxe5 dxe5 14.f4 c4 15.Bc2 cxd3 16.Bxd3 Bxa3 17.bxa3 Qxc3 18.fxe5
18…Nxe4 19.Bxe4 Qd4+ 20.Qe3 Qxe4 21.Qg3 Rc8 22.Rad1 Bd5 23.Rd2 Qg6 24.Qh4 0–0 25.Be7 Rc4 26.Qg5 Qxg5 27.Bxg5 Rfc8 28.Kf2 Kf8 29.Re1 Ra4 30.Re3 h6 0–1
Alexander Kotov – David Bronstein [E67]
USSR Championship Moscow URS (16), 14.06.1944
1.d4 Nf6 2.c4 d6 3.Nc3 e5 4.Nf3 Nbd7 5.g3 g6 6.Bg2 Bg7 7.0–0 0–0 8.e4 c6 9.Be3 Ng4 10.Bg5 f6 11.Bc1 f5 12.Bg5 Qe8 13.dxe5 dxe5 14.exf5 gxf5 15.Re1 e4 16.Nh4 Nge5 17.f4 h6
18.Nxf5 Rxf5 19.Nxe4 Qf8 20.Nd6 Rxg5 21.fxg5 hxg5 22.Rf1 Qe7 23.Nf5 Qc5+ 24.Kh1 Nf6 25.Nxg7 Neg4
26.Rxf6 Kxg7 27.Rf1 Be6 28.Qe2 Rh8 29.h3 Ne3 30.b4 Qe5 31.Rae1 1–0
Alexander Kotov – Max Euwe [D35]
Groningen Groningen NED (19), 07.09.1946
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nf3 Nf6 4.Nc3 Nbd7 5.cxd5 exd5 6.Bf4 c6 7.e3 Nh5 8.Bg5 Be7 9.Bxe7 Qxe7 10.Bd3 Nf4 11.0–0 Nxd3 12.Qxd3 0–0 13.Rfe1 Nf6 14.Ne5 Ne8 15.e4 dxe4 16.Qxe4 Be6 17.Rad1 Rd8 18.Nd3 Nf6 19.Qe5 Rd6 20.Nf4 Rfd8 21.Qa5 Rxd4 22.Rxd4 Rxd4 23.Qxa7 Rd2 24.Qa8+ Ne8 25.Nxe6 Rxb2
26.Qd8 Qxd8 27.Nxd8 Kf8 28.g3 g6 29.Ne4 h6 30.Nc5 Nd6 31.Rd1 Ke7 32.Ndxb7 Rxb7 33.Nxb7 Nxb7 34.Kg2 Nd6 35.Kf3 Kd7 36.Kf4 f6 37.h4 c5 38.Rb1 Kc7 39.Rb2 Nb7 40.Ke4 Kc6 41.Rxb7 f5+ 42.Kd3 Kxb7 43.Kc4 Kb6 44.f4 Kc6 45.a4 1–0
Mikhail Botvinnik – Alexander Kotov [E24]
Groningen Groningen NED (14), 30.08.1946
1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.a3 Bxc3+ 5.bxc3 d5 6.cxd5 exd5 7.Bg5 c5 8.f3 h6 9.Bxf6 Qxf6 10.e3 0–0 11.Ne2 Re8 12.Kf2 Qe7 13.Qd2 Nd7 14.Nf4 Nf6 15.Bd3 Bd7 16.h3 Qd6 17.Rhb1 b6 18.Bf1 Re7 19.a4 Rae8 20.Re1 c4 21.g4 g5 22.Ne2 Rxe3 23.Ng3
23…Qxg3+ 24.Kxg3 Ne4+ 0–1