Šta šahisti koji odluče da posjete Francusku mogu da vide tokom svog putovanja?
Luksemburški vrt (Jardin du Luxembourg)
Glavno okupljalište ljubitelja uličnog šaha u Parizu. Ovo istorijsko mjesto na otvorenom svakodnevno okuplja lokalne igrače i ljubitelje šaha iz cijelog svijeta za kamenim stolovima.
Nekadašnji Café de la Régence
Legendarni pariski kafe, koji se nalazio na adresi Rue Saint-Honoré 161, bio je od XVIII do početka XX vijeka mjesto okupljanja najvećih svjetskih šahista. Ovdje su igrali Philidor, Paul Morphy i Napoleon Bonaparte, a okupljali su se i Denis Diderot, pa čak i Karl Marx i Friedrich Engels. Kafe je zatvoren 1910. godine, ali se na zgradi nalazi spomen-ploča, a ovo mjesto i dalje zauzima posebno mjesto u istoriji šaha.
Muzej Cluny (Musée de Cluny / Muzej srednjeg vijeka)
U muzeju se čuvaju rijetki srednjovjekovni šahovski artefakti, kao i vitraž iz XV vijeka koji prikazuje par kako igra šah.
Vrt Palais-Royal
Početkom XX vijeka šahovska zajednica preselila se ovamo iz Café de la Régence. Za lijepog vremena postavljani su stolovi za igru na otvorenom, a održavani su i veliki međunarodni turniri.
Vrt Tuileries (Jardin des Tuileries)
Ovdje se može vidjeti monumentalna bronzana skulpturalna kompozicija „Velika šahovska tabla“ (Le Grand Échiquier), čiji je autor Germaine Richier.
Šahovski klub Blitz Society
Jedini pravi šahovski bar u Parizu nalazi se na adresi Rue du Sabot 4, u šestom arondismanu. Enterijer je uređen kao prijatan salon s prigušenim osvjetljenjem, šahovskim tablama na svakom stolu i ponudom vina. Redovno se organizuju i turniri. Klub ima i tajni speakeasy prostor u Rue Jean-Jacques Rousseau.
Bista François-Andréa Danicana Philidora
Bista se nalazi među skulpturama drugih velikih kompozitora na čuvenoj, bogato ukrašenoj fasadi zgrade Opere Garnier, u osmom arondismanu Pariza.
Manifestacije „Chess & Jam“
U Parizu se redovno organizuju večeri koje spajaju džez uživo i brzopotezne šahovske turnire. Jedan od primjera je Jass Club Paris, u Rue de Tolbiac.
Šahovski paviljon „En Passant“
Neobičan arhitektonski umjetnički objekat i paviljon za šah na otvorenom nalazi se u parku Parc des Îles, u gradu Lensu na sjeveru Francuske.
Grob Aleksandra Aljehina
Nalazi se u osmom sektoru pariskog groblja Montparnasse. Nadgrobni spomenik od crvenog granita projektovao je Aljehinov bliski prijatelj, vajar i snažan šahista Abram Baratz. Spomenik krije nekoliko zanimljivih detalja.
Pažljivi posjetioci primjećuju da su radnici prilikom restauracije spomenika, nakon što je snažan uragan 1999. godine pogodio Pariz i oštetio nadgrobni spomenik, greškom zarotirali šahovsku tablu za 90 stepeni. Tako se sada u donjem desnom uglu, iz perspektive igrača, nalazi crno polje umjesto bijelog, što nije u skladu s pravilima postavljanja šahovske table.
Na spomeniku je uklesan čuveni natpis: „Aleksandar Aljehin – genije šaha Rusije i Francuske“. S njim je sahranjena i njegova četvrta supruga, Grace Wishaar.
Aljehinov pepeo prenesen je u Pariz tek deset godina nakon njegove smrti u Portugalu, 1956. godine, na inicijativu FIDE. Svečanom otvaranju spomenika prisustvovala je elita sovjetskog šaha, uključujući Vasilija Smislova, Paula Keresa, Davida Bronsteina i Tigrana Petrosjana.
Do groba se relativno lako dolazi. Ako uđete kroz glavni ulaz s bulevara Edgar Quinet (Boulevard Edgar Quinet) i krenete desno od centralnog kružnog prostora, ugledaćete ga gotovo na kraju aleje Transversale (Avenue Transversale).
Grob Leva Polugajevskog
Nedaleko od Aljehinovog groba sahranjen je i poznati velemajstor Lev Polugajevski. Njegov grob nalazi se u 28. sektoru groblja (Section 28). Nadgrobni spomenik izrađen je od tamnog granita i jednostavnog je izgleda. Na njemu su ispisani ime latinicom (Lev Polugaevsky), godine života (1934–1995) i natpis na francuskom jeziku: „Grand Maître International d’Échecs“ (međunarodni šahovski velemajstor).
Posljednjih šest godina života Lev Polugajevski proveo je u Francuskoj, gdje je radio kao trener i prenosio svoje šahovsko znanje novoj generaciji francuskih velemajstora.
Međunarodni šahovski muzej (Musée du Jeu d’Échecs)
Muzej se nalazi u zamku u departmanu Vienne, u blizini La Roche-Posaya i Claveaua. Zbirka obuhvata više od 150 istorijskih šahovskih garnitura iz preko 60 zemalja svijeta, uključujući i putne garniture Napoleona I.
Ogromna šahovska tabla u Moussais-la-Bataille (L’Échiquier de Moussais-la-Bataille)
U regiji Poitou-Charentes, u blizini mjesta Vouneuil-sur-Vienne, nalazi se prostor na kojem je istorijsko bojno polje iz 732. godine uređeno u obliku ogromne šahovske table, uz citate i istorijske podatke.
U oktobru 732. godine franačka vojska pod vođstvom Karla Martela sukobila se s vojskom Omejadskog kalifata, koju je predvodio Abd al-Rahman. Područje je uređeno kao džinovska šahovska tabla. Posjetioci doslovno mogu da se kreću „od polja do polja“ i tako upoznaju hronologiju događaja.
Oko table postavljeni su posebni stolovi za čitanje, s ilustracijama, citatima i istorijskim informacijama. Materijali su prevedeni na engleski i arapski jezik.
Izložba je posvećena dvojici ključnih aktera bitke, Karlu Martelu i Abdu al-Rahmanu, kao i sukobu dviju srednjovjekovnih civilizacija – hrišćanskog Zapada i muslimanskog Istoka.