Sarah Gerhardt, Stefanie Hoier, […], Sabine Vollstädt-Klein i drugi autori
Sažetak
Uvod
Mentalni poremećaji pogađaju oko 14% adolescenata širom svijeta i često dovode do dugotrajnih kognitivnih i emocionalnih teškoća. Izvršne funkcije (EF) često su oslabljene, dok je kvalitet života povezan sa zdravljem (HRQoL) smanjen.
Šah je predložen kao jeftin oblik kognitivnog rehabilitacionog treninga (CRT). Cilj ove pilot-studije bio je da ispita da li kognitivni trening zasnovan na šahu može poboljšati izvršne funkcije i kvalitet života kod adolescenata sa mentalnim poremećajima.
Metode
Sprovedena je kvazieksperimentalna studija na odjeljenju dječje i adolescentne psihijatrije. Učestvovali su adolescenti uzrasta 13–17 godina, koji su raspoređeni u dvije grupe:
eksperimentalnu grupu (EG), koja je šest nedjelja učestvovala u šahovskoj intervenciji;
kontrolnu grupu (CG), koja je dobijala uobičajeni tretman.
Obe grupe primale su standardnu multidisciplinarnu terapiju, dok je eksperimentalna grupa dodatno učestvovala u sedmičnim šahovskim sesijama od po 90 minuta, zasnovanim na programu „The King’s Plan for Kids“.
Procjenjivane su sljedeće kognitivne sposobnosti:
kognitivna fleksibilnost (DCCS),
inhibiciona kontrola (Stop-Signal Task),
održavanje pažnje (d2-R),
radna memorija (n-back test),
kao i kvalitet života povezan sa zdravljem pomoću upitnika KIDSCREEN-27.
Podaci su analizirani pomoću t-testova.
Rezultati
U studiju su uključena 33 adolescenta — 19 u eksperimentalnoj i 14 u kontrolnoj grupi. Od ukupnog broja učesnika, 82% bile su djevojke.
Eksperimentalna grupa ostvarila je:
značajno brže vrijeme reakcije u zadatku radne memorije (p = .016, d = 0.79);
značajno bolje psihološko blagostanje u poređenju sa kontrolnom grupom (p = .035, d = 0.67).
Za ostale mjere izvršnih funkcija nisu pronađene statistički značajne razlike između grupa.
Zaključak
Kognitivni rehabilitacioni trening zasnovan na šahu bio je povezan sa efikasnijim funkcionisanjem radne memorije i boljim psihološkim blagostanjem. Rezultati podržavaju potencijal šaha kao izvodljivog, zanimljivog i niskorizičnog dodatka standardnoj terapiji.
Ipak, autori naglašavaju da su potrebna veća randomizovana istraživanja kako bi se ovi preliminarni rezultati potvrdili.
******
Zaključak
Ova pilot-studija pruža vrijedne uvide u potencijal šaha kao terapijske intervencije za unapređenje izvršnih funkcija (EF) i kvaliteta života povezanog sa zdravljem (HRQoL) kod adolescenata sa mentalnim poremećajima.
Iako rezultati nisu pokazali značajne efekte na kognitivnu fleksibilnost, inhibicionu kontrolu ili održavanje pažnje, pokazali su pozitivan uticaj na psihološko blagostanje i potencijalno na radnu memoriju.
Uprkos ograničenjima studije, njeni rezultati ukazuju na potencijal šaha kao dostupnog, zanimljivog i niskorizičnog pristupa podršci mentalnom zdravlju i blagostanju adolescenata koji se suočavaju sa psihijatrijskim teškoćama.
Zahvalnica
Autori zahvaljuju svoj djeci i adolescentima koji su učestvovali u studiji. Takođe zahvaljuju Paulu Illneru na pomoći pri podnošenju zahtjeva etičkom odboru i organizaciji studije, Yuryju Shevchenku na programiranju baterije neuropsiholoških testova, kao i Sophie Frahm i Ronji Bednar na pomoći pri prikupljanju podataka.
Posebnu zahvalnost upućuju velemajstoru Stefanu Kindermannu na podršci tokom realizacije šahovskog treninga „Der Königsplan für Kinder“.
Etička razmatranja
Procedure u studiji bile su sprovedene u skladu sa preporukama Svjetskog medicinskog udruženja (revidirana Deklaracija iz Helsinkija), kao i sa smjernicama dobre kliničke prakse. Studiju je odobrio lokalni Etički odbor Medicinskog fakulteta u Mannheimu, Univerzitet u Heidelbergu (odobrenje br. 2021-593 od 12. avgusta 2021. godine).
Saglasnost za učešće
Sve strane bile su informisane telefonom, elektronskom poštom ili lično i dobile su pisane informacije o studiji. Pisana informisana saglasnost pribavljena je od zakonskih staratelja, dok je od djece i adolescenata dobijena njihova saglasnost za učešće.
Izjava o sukobu interesa
Autori su naveli sljedeće potencijalne sukobe interesa u vezi sa istraživanjem, autorstvom i objavljivanjem rada:
AH: član savjetodavnog odbora kompanije Medice i honorari za predavanja od kompanija Medice i Takeda.
KM: honorari za predavanja od kompanija Takeda i Medice.
TB: savjetodavne ili konsultantske uloge za AGB pharma, eye level, Infectopharm, Medice, Neurim Pharmaceuticals, Oberberg GmbH i Takeda; podrška za konferencije ili honorari za predavanja od kompanija AGB pharma, Janssen-Cilag, Medice i Takeda; autorski honorari od izdavača Hogrefe, Kohlhammer, CIP Medien i Oxford University Press.
Ovaj rad nije povezan sa navedenim angažmanima. Svi ostali autori naveli su da nemaju sukob interesa.
Finansiranje
Autori su naveli da je projekat djelimično podržan grantovima Münchener Schachstiftung (Minhenske šahovske fondacije) i Deutsche Forschungsgemeinschaft (Njemačke istraživačke fondacije), kroz projekte ID 421888313 i ID 402170461 (TRR 265), čiji je primalac SVK.
Ovo je samo dio studije a kompletnu možete pogledati na linku ispod: