WILHELM STEINITZ
(14.05.2020, Prag – 12.08.1900, Njujork)
Prvi svjetski šampion Wilhelm Steinitz ušao je u svijet šaha kada je vladala šahovska romantika: umjetnički napadi sa žrtvama bili su cijenjeni iznad svega, a vještina odbrane jedva da se razmatrala. Steinitz je bio prvi koji je shvatio da se šah pokorava određenim zakonima koji su diktirali da napadanje ima smisla tek nakon uvida u određene prednosti koje otvaraju poziciju za napad. Odbrana je bila potrebna da se izbjegne pojava slabosti u vlastitoj poziciji.
Steinitzova inovativna teorija bilo je otkriće njegovog vremena. Omogućilo mu je da vidi i shvati ono što njegovi protivnici nisu mogli da vide. To je bio glavni razlog njegovih uspjeha i pobjeda nad vodećim igračima stare romantične škole, prije svega nad Andersenom i Zukertortom. Steinitz je proglašen prvim šahovskim kraljem nakon što je 1886. pobijedio Zukertorta sa 10 pobjeda, 5 remija i 5 poraza. Mnogo godina kasnije Lasker je ovaj meč nazvao onim koji je riješio takmičenje između kombinatorne i pozicione škole mišljenja.
Steinitz je tri puta branio titulu. Pobijedio je Gunsberga i Mihaila Chigorina, koji mu je bio najopasniji protivnik, iako je njihov drugi meč odlučen strašnom greškom ruskog šahiste, koji je previdio mat u dobijenoj poziciji.
Godine 1894. Steinitz je neočekivano izgubio od mladog njemačkog šahiste Emanuela Laskera, koji je dobio 10 partija, remizirao 4 i izgubio 5. Šahovski-svijet je bio skeptičan prema Laskerovoj pobjedi, jer prethodno nije imao zapaženih uspjeha. Ali, revanš meč, odigran u Moskvi 1896-1897, donio je Laskeru ubjedljiviju pobjedu.
Nakon što je izgubio titulu svjetskog šampiona, Steinitz je nastavio da igra na različitim turnirima, ali starost i zdravlje su uticali na njegove rezultate. Bez obzira na to, na meču-turniru najjačih šahista u St Petersburgu 1895-1896.se plasirao na drugo mjesto.
Steinitzov život se završio tragično. Tokom posljednjih nekoliko godina života, bio je teško bolestan i umro je u siromaštvu u New Yorku, daleko od rodnog Praga, u avgustu 1900.
„Steinitz je bio prvi koji je uspostavio opšte principe šahovske strategije. Bio je pionir i jedan od najtemeljitijih analitičara osnova igre, što je bilo skriveno za njegove savremenike “, bio je komentar trećeg svjetskog šampiona Jose Raula Capablance na Steinitzov šahovski uticaj.
Wilhelm Steinitz – Philipp Meitner [C55]
Vienna, 1860
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.d4 exd4 4.Bc4 Bc5 5.0–0 Nf6 6.e5 d5 7.exf6 dxc4 8.Re1+ Be6 9.Ng5 Qd5 10.Nc3 Qf5 11.g4 Qxf6 12.Nd5 Qd8 13.Rxe6+
13… fxe6 14.Nxe6 Qd7 15.Qe2 Be7 16.Ndxc7+ Kf7 17.Qxc4 Ne5 18.Qb3 Qd6 19.f4 Nxg4 20.Ng5+ Kg6 21.Qd3+ Kh5 22.Qh3+ Kg6 23.Qxg4 Qb6 24.Nge6+ Kf6 25.Qg5+ Kf7 26.Qxg7# 1–0
Joseph Henry Blackburne – Wilhelm Steinitz [A82]
Steinitz – Blackburne m London ENG (4), 12.1862
1.d4 f5 2.e4 fxe4 3.Nc3 e6 4.Nxe4 Nf6 5.Bg5 Be7 6.Bd3 Nxe4 7.Bxe7 Qxe7 8.Bxe4 0–0 9.c3 Nc6 10.Qe2 d5 11.Bc2 Qg5 12.g3 e5 13.dxe5 Bg4 14.Qe3 Qh5 15.f4
15…Nxe5 16.fxe5 Rae8 17.Bxh7+ Kxh7 18.Qd4 Qg5 19.h4 Qxe5+ 0–1
Wilhelm Steinitz – Johannes Zukertort [C52]
Steinitz – Zukertort London ENG (2), 08.08.1872
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4 Bc5 4.b4 Bxb4 5.c3 Ba5 6.d4 exd4 7.0–0 dxc3 8.Qb3 Qf6 9.Bg5 Qg6 10.Nxc3 Bxc3 11.Qxc3 Nf6 12.Bd3 0–0 13.Rae1 b5 14.e5 Nd5 15.Qc2 Qh5 16.a3 h6 17.Bd2 Nde7 18.Re4 Ng6 19.Rfe1 Bb7 20.g4 Qh3 21.R1e3 f5 22.exf6 Rxf6 23.Bf1
23… Qxf3 24.Qb3+ d5 25.Rxf3 Rxf3 26.Qxf3 dxe4 27.Qxe4 Nge5 28.f4 Nc4 29.Qe6+ Kh8 30.Bc3 N6e5 31.Bxc4 1–0
Wilhelm Steinitz – Johannes Zukertort [C25]
Steinitz – Zukertort World Championship New Orleans, LA USA (20), 29.03.1886
1.e4 e5 2.Nc3 Nc6 3.f4 exf4 4.d4 d5 5.exd5 Qh4+ 6.Ke2 Qe7+ 7.Kf2 Qh4+ 8.g3 fxg3+ 9.Kg2 Nxd4
10.hxg3 Qg4 11.Qe1+ Be7 12.Bd3 Nf5 13.Nf3 Bd7 14.Bf4 f6 15.Ne4 Ngh6 16.Bxh6 Nxh6 17.Rxh6
17…gxh6 18.Nxf6+ Kf8 19.Nxg4 1–0